Daar bij die molen: breng de schoonheid, werking en geschiedenis in beeld

Redactie How to

Archief Digital Movie 140-2021
Nederland kent meer dan tweeduizend historische molens. In de Nederlandse Molendatabase staan er al meer dan 2150 werkende exemplaren vermeld. Toppers zijn de molens op de Kinderdijk en Zaanse Schans die jaarlijks vele tienduizenden toeristen trekken. Maar daarnaast staan er nog tal van andere molens verspreid door het land. Allen zijn een bezoekje met de camcorder of systeemcamera meer dan waard.

Zo’n honderd jaar geleden waren er in ons land nog circa 10.000 windmolens actief. Al rond het jaar 1.000 worden er in Europa eenvoudige windmolens gebruikt. De oudste vermeldingen in Nederland zijn die van 1183 (de abt moet het bezit van een molen toestaan)  en 1407 voor waterbeheersing in Alkmaar.

Soorten
De twee oudste nog bestaande molens van Nederland zijn de Buitenmolen in Zevenaar en De Grafelijke Korenmolen in Zeddam. Zij staan al vanaf 1450 in de provincie Gelderland. Het gaat om zogenaamde torenmolens. Dit zijn molens met een stenen ronde romp en een kap met wieken die draaien kan.
De poldermolens werden gedurende de 16de en 17de eeuw ingezet om de polders (droogmakerij) in wording leeg te pompen. Een variant is de boezemmolen die het water van de ene boezem naar de andere pompt. Korenmolens waren al veel eerder actief om het graan en koren tot meel te vermalen met de bekende molenstenen. Daarnaast had je de fabrieksmolens die die zich onder andere bezig hielden met het zagen van hout, het persen van oliën, pellen (gerst tot gort, rijst), elektriciteit opwekken, verf en papier maken. En in vroegere eeuwen konden molenaars ook met wieken naar elkaar en de omgeving communiceren.
Behalve de door wind aangedreven molens zijn er ook watermolens met het klassieke draaiende rad in beek of stroom. Deze staan vooral in Limburg. Hun geschiedenis gaat terug tot de Romeinse tijd. Een variant is de getijdenmolen.
Door de eeuwen heen zijn er meerdere molentypen geweest. Een aantal is helaas verloren gegaan. Over en bekend zijn nog de torenmolen, standerdmolen en paltrokmolen.

Zoeken naar molens
Nederland kent 1.048 oude windmolens en 108 watermolens. Het moet daarom raar lopen als er geen eentje in de buurt van jouw camcorder of systeemcamera staat. De grootste molendichtheid is in de provincie Zuid-Holland met 220 exemplaren.
Je kunt historische molens bij jou in de buurt of elders opzoeken in de Molens in Nederland: De Nederlandse Molendatabase (www.molendatabase.nl). Desgewenst ook met fiets-, wandel- of motortocht langs deze pareltjes van de Nederlandse historie.

Werkend en in beweging
Het leukste moment om molens te videofilmen is als deze in werking zijn. Vanzelfsprekend is het malen van de wieken met zeilen of het draaien van het waterrad.
Wanneer de molens draaien valt vaak terug te vinden op de website. Daarnaast zijn er ook specifieke molenweekenden.
En ander bewegend aspect aan de buitenkant zijn spannende overtrekkende wolkenluchten, bij de poldermolens de pompwerking en bij de watermolens het plenzen van het rad. De ondergaande zon, passerende schepen, fietsers of wandelaars doen het onderwerp eveneens tot leven komen. In de molens valt tijdens de bezoektijden ook veel te zien. Met name bij de graan- en fabrieksmolen.
Verder zijn werkende zaagmolens ook dynamisch.
Breng vooral ook de details van de beweging en verschillende functionaliteit in beeld!

Het verhaal achter de molen
Behalve fraaie shots en actie steekt er veelal in het verhaal achter de molen een leuk en boeiend item. De molenaar vertelt is vaak mogelijk. Er zijn tal van hobbymolenaars die aan storytelling doen. Breng vooral ook de details in beeld! De geschiedenis is al ter sprake gekomen. Met oude platen
en ansichtkaarten valt deze prima in de videofilmen te verbeelden.

Tot slot
Met de camcorder of systeemcamera ‘Daarbij die molen’ (Liedje van Willy Derby) vormt een leuke uitdaging voor een pakkende videofilm of fotoreportage. Een onderwerp voor alle jaargetijden. Probeer echter wel de toeristische pieken te vermijden.

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Philips Fidelio T1: nieuw draadloos in-ear model
TP Vision introduceert een nieuw draadloos in-ear model binnen de Philips Fidelio-collectie. De Philips Fidelio ...