De invloed van technologische veroudering en slijtage

Redactie Achtergrond

Archief Digital Movie 136-2020
In de praktijk gaan de betere camcorders, videofilmende fotocamera’s, objectieven en LithiumIonaccu’s minimaal vijf jaar mee. Maar ook meer dan tien jaar behoort tot de mogelijkheden. Het gaat daarbij allemaal om veroudering van technologie en slijtage bij normaal gebruik. Vergeet daarbij ook het regelmatig updaten van de firmware niet.

In feite mag je gewoon verwachten dat video- en fotoapparatuur uit de midden- en hogere klasse zo goed zijn dat ze niet snel kapot gaan. Bij camcorders en fotocamera’s is de levensverwachting vijf tot tien jaar. Het is eerder de veroudering van technologie die de gebruiker noopt om een nieuw exemplaar aan te schaffen.
Objectieven leven gemiddeld nog langer. Als de bajonetvatting hetzelfde blijft en de firmware wordt bijgehouden kunnen objectieven wel twintig jaar meegaan.
Bij de LithiumIon-accu’s is het een kwestie van voldoende laadcycli en het niet door fabrikanten wijzigen van voltages, fysieke afmetingen en batterij-indicaties. Extra helpt een verzorgende acculader die jouw stroombronnen in optimale conditie houdt.

Normaal gebruik
De gemiddelde levensduur en (extra) garantie gaan uit van normaal gebruik. Schokken, vallen en stoten, waterplenzen, extreme hitte of koude en stof of zand kunnen de apparatuur veel eerder naar zijn grootje helpen! Toch kunnen moderne camera’s en objectieven best wat hebben. Splashproof, stofbestendig en robuuste bouw helpen bij het overleven. Regelmatig onderhoud door een deskundig reparateur kan ook prima helpen.

Technologische veroudering
Bij eenvoudigere en goedkopere cameramodellen zie je vaak een relatief snelle technische verouderingscyclus. Elk half of heel jaar weer een nieuw model met betere specificaties. Leuk voor de verdienste van de fabrikant, maar heb je al die nieuwigheidjes ook echt nodig?
Modellen voor serieus hobby- en (semi-)professioneel gebruik hebben daarentegen een cyclus van drie tot vijf jaar. Dan gaat het veelal wel om ingrijpende verbeteringen. Doch ook hier weer: heb je het ook echt nodig?
Ronduit vervelend is een wisseling van bajonet en/of sensorgrootte. Dat kan het aanschaffen van een geheel nieuw systeem beteken.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De beeldsensor en -elektronica
Het is en blijft bij de beeldsensor altijd de vraag of een nieuwer type ook daadwerkelijk voordelen biedt. Bij de pixels behoef je voor video niet zo nauw te kijken. In principe is voor 4K (UHD) 8 Megapixels al ruim genoeg. Voor wat extra overscan en correctiemethoden biedt 10-16 megapixels wel voordelen. In geval van fotografie gaat het om 16-18 Megapixels voor een A4- en 20-25 Megapixels voor een A3-afdruk van hoge kwaliteit. Het kicken op nog meer pixels is meestal niet nodig!
Een grotere sensor biedt zowel meer pixels als ook grotere lichtgevoelige elementen (de Photosites). Hoe groter des te lichtsterker en minder gevoelig voor onderlinge storingen en beeldruis van de chipcomponenten. Een hoger dynamisch bereik geeft een betere doortekening van de witten en zwarten. Met andere woorden het beeldsysteem kan grotere contrasten aan zonder aan kwaliteit te verliezen.
De elektronica voor beeldbewerking wordt elke generatie weer sneller, lichtgevoeliger en natuurgetrouwer bij kleur. Tevens hier ook een beter contrast en groter dynamisch bereik. Handig zijn de videologs, gamma instellingen en voorgeprogrammeerde scenes. Het geschoten beeld is meteen goed op kleur, sfeer en contrast. Dat kan flink op de tijd bij nabewerking van het beeld schelen.

AutoFocus
De techniek van het scherp houden van het onderwerp is de afgelopen jaren met sprongen vooruit gegaan. De snelheid en accuratesse van de AF zijn bij de opeenvolgende generaties merkbaar beter geworden. Ook het volgen en de tracking van een bewegend onderwerp gaat de camera steeds beter af. Dat kan een gegronde rede zijn om een technisch oudere camera door een nieuwer model te vervangen.

Betere zoeker en beeldschermpjes
Dat loont vaak wel de moeite. Goed zicht onder alle omstandigheden voorkomt dat je beelden mist door hen niet te kunnen zien. Alternatief: plaats een betere externe viewer of zoeker op de camera. De kwaliteit van kleurenzoekers en LED/OLED viewerschermpje is de laatste jaren aanmerkelijk verbeterd. Dit zowel in het aantal, pixels, scherpte, helderheid en contrast als schermgrootte, beeldgrootte/gezichtshoek en mate van uitklappen & roteren.
Een touchscreen valt te overwegen. Werkt sneller en je hoeft niet aan allerlei knopjes te draaien.

Extra mogelijkheden
Ook hier is en blijft het allemaal een kwestie of je al die moderne extra opties voor jouw video- of fototoepassing wel echt gebruikt. Bij video zetten betere CODECs met hogere bitrates en echt 50P bij 4K UHD weldegelijk zoden aan de dijk. Je krijgt er een stuk betere beeldkwaliteit met minder beeldcompressie voor terug.
Videocamera’s die op 24 of 25 beelden kunnen fotograferen, (je kiest later de foto uit de opgenomen clipreeks) zijn een interessant alternatief voor het op hoge snelheid fotograferen met een conventionele spiegelreflex- of systeemcamera.
Scherpstellen achteraf en het al beginnen met een stukje video opnemen voordat je op record hebt gedrukt voorkomt het missen van belangrijke beelden.
Pixelshift is een methode om het oplossend vermogen en de kleurweergave van de gemaakte beelden te verbeteren. Bij de fotografie gaat het daarbij om meerdere opnamen na elkaar. Steeds zijn de gemaakte fotobeelden 1 pixel verschoven.
Interne beeldstabilisatie in de camerabody biedt voordelen. Je kunt deze OIS echter ook uit de objectieven halen.
En geen GPS, WiFi of NFC aan boord is voor een groeiend aantal gebruikers nog het stenen tijdperk. Streaming wordt een issue als je rechtstreeks via internet wil uitzenden.

Objectieven
In principe gaan goede objectieven lang mee. Het optisch ontwerp voor scherpte, focussering, scherpte en contrast, optimale kleurweergave het tegengaan van reflecties, en het voorkomen van vervorming of vignettering is bedoeld voor vele jaren gebruik.
Aan enige veroudering onderhevig zijn: de lichtsterkte en het zoombereik. Beiden nemen in de loop der jaren regelmatig licht toe. Ook worden objectieven steeds compacter en lichter. Splashproof en stofdicht kunnen bij zwaarder gebruik ook een reden zijn om oudere exemplaren te vervangen.
Voor de AF geldt hetzelfde als genoemd bij de camera’s. Bijkomend zijn de nieuwere generaties snelle en geruisloze elektromotoren bij het accuraat scherpstellen. De optische beeldstabilisatie (OIS) is belangrijk om bij matig licht nog uit de hand te kunnen fotograferen.
Vervelend kan het wijzigen van de objectiefvatting of bajonet zijn. Dit zowel door de fabrikant of het overstappen op een ander merk. Niet meteen wegdoen. Enkele leveranciers bieden een ombouw aan. En er zijn ook adapters te koop. Let er wel op dat de automatische functies ook behouden blijven!

De firmware
Zijn er nieuwe mogelijkheden en/of functies voor de camera of objectief bijgekomen? Dan bieden jouw wat oudere video/fotospulletjes toch nog potentie in deze. Regelmatig komt het voor dat dergelijke functies latent (dus nu nog niet werkend) al zijn ingebouwd. De firmware updaten maakt de body en statief weer helemaal bij de tijd!

Draaiend en niet draaiend
Mechanisch draaiende en schuivende onderdelen zijn onderhevig aan slijtage. Weliswaar geeft de fabrikant smering voor vele jaren mee maar het blijft eindig. Ga nimmer zelf aan het oliën en smeren. Laat dat de vakman doen!
Slijt er iets dan zijn vaak de reserveonderdelen nog leverbaar. Bij moderne camera’s met geheugenkaarten is er geen tapemechanisme meer. Heb je nog een ouder digitaal of analoog modellen laat dat elke twee jaar even nakijken.

Schoonhouden en beschermen
Eenvoudig niet agressief schoonmaken verlengt de levensduur. Stof en vuil er afblazen. Aanslag met een zachte schone doek afnemen. Bij het glaswerk speciale lensdoekjes en reinigingstissues gebruiken. Laat de sensorreiniging door de video/fotovakhandel doen. Bescherm de apparatuur met een goede tas tegen extreme warmte en koude, stoten en vallen, vocht en vuil. Bij objectieven verdienen beschermende zonnekappen en UV-filters aanbeveling.

De 3D printer brengt weer tot leven
Zijn onderdelen van  kunststof niet meer te verkrijgen dan kan een 3D printer deze dikwijls perfect namaken. In het algemeen zijn er twee mogelijkheden:
1. Er bestaat al een afdrukbaar bestand van. Eens kijken op internet of bij de fabrikant.
2. Scan het onderdeel in en werk het bij.
Je kunt het onderdeel zelf 3D printen of uitbesteden. Er zijn diverse aanbieders en reparateurs die deze service bieden.

De lithiumIon-accu
Deze accu gaat gemiddeld vijf jaar mee. Laadt de LithiumIon-cellen regelmatig op. De laadcycli onderhouden en herstellen de interne batterijen. Gebruik altijd een goede lader met het juiste voltage en sterkte. Een aantal modellen pleegt tevens accu-onderhoud.
Laat niet onnodig lang accu’s in camera’s zitten. Die lopen dan langzaam leeg. Bij helemaal leeg gelopen kan het op de lange duur lastig zijn om de LithiumIonaccu’s weer aan de praat te krijgen. Pak dan de eerder genoemde revitaliserende acculader. Gedurende de jaren loopt de capaciteit van Lithiumaccu’s geleidelijk terug. Dat is normaal. Voorkom vallen, kortsluiten, vocht, extreme koude en warmte. Dan gaat je accu nog lekker lang mee.

Tot slot
Gelukkig gaan camera’s, objectieven en accu’s behoorlijk lang mee. Als je niet steeds het nieuwste van het nieuwste wil en er goed mee omgaat dan vormt vijf tot tien jaar gebruik een reëel vooruitzicht.

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
FUJIFILM GFX100S, FUJIFILM X-E4: nieuwe camera’s en objectieven
FUJIFILM heeft verschillende nieuwe camera’s en objectieven in zijn X en GFX Series gepresenteerd. De ...