De naderende feestdagen feilloos op video

Redactie How to Video opnames

De gezellige en sfeervolle feestdagen staan weer voor de deur. Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw. Zet de camera maar vast op scherp, want redenen genoeg voor het maken van een mooie videoÔ¨Ālm. Een ultieme uitdaging.

Het maken van een videofilm is tegenwoordig allang niet meer uitsluitend weggelegd voor een selecte groep filmfanaten, zoals dat vroeger was. Filmen met echte film in de camera, monteren met de schaar en het toevoegen van muziek en commentaar via een geluidsmixer, het lijkt allemaal alweer eeuwen geleden. Heden ten dage maakt men video via een mobieltje, een piepkleine camcorder, of een fototoestel waar je ook nog eens mee kunt filmen. Het resultaat gaat regelrecht op You Tube en de hele wereld kan ervan ‚Äėmeegenieten‚Äô. Maar helaas tref je, naast de soms echt wel aardige ‚Äėvideohoogstandjes‚Äô, maar al te vaak een grote hoeveelheid ‚Äėlaagstandjes‚Äô aan, die het woord videofilm eigenlijk niet verdienen. Een schokkerige poging tot het maken van een filmpje, maar meer dan dat is het ook echt niet. Deze categorie videofilmers is niet zozeer de categorie filmliefhebbers die ik eigenlijk op het oog heb. Leuk geprobeerd,¬†maar als de basiskennis ontbreekt, zullen de resultaten nooit hoogstaand¬†worden.Drukwerk

Het betere videowerk
Als docent bezoek ik regelmatig amateur videofilmclubs in nagenoeg het gehele land. Nederland kent heel veel van deze filmclubs. In iedere regio van het land tref je ze aan. Niet-professionele filmers die zich hebben verenigd, om zoveel mogelijk mèt elkaar, en vàn elkaar te leren over deze mooie en boeiende hobby. Wat mij altijd weer opvalt, is de ongedwongen sfeer die er heerst, de bereidheid om zoveel mogelijk kennis op te doen en de meer dan voortreffelijke resultaten die er door de leden van deze clubs bereikt worden. Deze resultaten zijn te zien op de regionale, landelijke en internationale filmfestivals die jaarlijks worden georganiseerd. Nederland kent een groot aantal zeer succesvolle niet-professionele filmers, die inmiddels tot de top zijn doorgedrongen en nationale en internationale bekendheid hebben gekregen. Ze zijn allemaal aangesloten bij een dergelijke filmclub en het resultaat van hun succes is voor de overige clubleden een duidelijke stimulans om ook hoger op te komen.

Filmen met een ambitie
Ik zei al eerder: ‚ÄėVideo is hot‚Äô. Stel; je bent beginnend filmer, je hebt zojuist een camera aangeschaft en je wilt meer dan alleen een simpel vakantiefilmpje, of een filmpje van de natuur, of de kleine kinderen maken, om maar eens wat te noemen. Je bent behoorlijk ambitious en gemotiveerd en je wil het interessante¬†filmmateriaal ook nog tot een leuk kijkspel maken, met een pakkende montage, toegevoegde muziek en commentaar, dan heb ik maar √©√©n goed advies: sluit je aan bij een videofilmclub. Daar leer je de fijne kneepjes van hetfilmvak en hoe je de kijker, je doelgroep, kunt boeien van het eerste tot het laatste filmbeeld. Dan pas krijg je de smaak daadwerkelijk te pakken en word filmen ook voor jou een passie.

Kennis in de praktijk brengen
Ik begon dit artikel met een verwijzing naar de komende feestdagen. Stel, je hebt inmiddels de nodige filmkennis opgedaan en wil de sfeer van die komende feestdagen op video vastleggen. Hoe ga je dan te werk?

Sinterklaas
Het Sinterklaasfeest is voor kinderen een spannende gebeurtenis. Het vooraf zetten van de schoen, de aankomst van de stoomboot uit Spanje met Sint en z’n Pieten en het uitpakken van de cadeaus. Het wordt een film in reportagevorm, maar om dit alles op film vast te leggen heb je een draaiboek nodig met een goede verhaallijn, met een kop, een midden en een passend einde. Drukwerk
Leg de spanning op de kindergezichtjes vast. Doe dat vooral met veel close-ups¬†en halftotalen. Wees zuinig met totaalshots. Die zijn niet altijd boeiend genoeg en voegen daardoor weinig extra toe. Bovendien blijft de kijker bij totaalshots teveel op een afstand van het gebeuren. Verander voortdurend van standpunt, zodat het lijkt of de film met meerdere camera‚Äôs gemaakt is. Korte interviews¬†geven extra waarde aan je film. Vooral niet te lange ‚Äėkletsverhalen‚Äô, maar leuke korte quotes (uitspraken of korte zinsneden) van de Sint, van de Pieten, of de kinderen zelf, maken de film extra levendig. De pakjesavond ook weer vastleggen in veel close-ups en halftotalen, uit veel gevarieerde camerastandpunten. De reacties van de kinderen, blij of angstig, altijd met camera er boven op. En dan nog het liefst op ooghoogte van de kinderen zelf. Dus even lekker door de knie√ęn gaan.

Benodigdheden 
Het werken met een 3-poot statief is niet altijd mogelijk. Een goede vervanging daarvoor is een 1-poot statief. Dat geeft in ieder geval stabielere beelden dan beelden die uit de hand zijn gefilmd (vooral bij de ingezoomde shots). Een 1-poot statief is tot heel klein in elkaar te schuiven en kan daardoor aan de camera blijven zitten tijdens het meenemen naar een volgende locatie. In ingeschoven toestand is het ook een uitstekende extra handgreep.
Tip: je kunt met de camera op een 1-poot statief hoog boven het publiek uit komen en zo zit je op die manier altijd op de eerste rij. Zet de camera daarbij in de groothoekstand en je bent verzekerd van altijd scherpe beelden. Een richtmicrofoon op de camera is ideaal om de interviews op te nemen en je hebt je handen vrij. Bij slecht weer een paraplu meenemen en vergeet vooral niet een zacht poetslapje bij je te stoppen om eventuele regendruppels van de lens te verwijderen.
Houdt er rekening mee dat accu’s bij koud weer snel hun kracht verliezen, dus bewaar je reserveaccu’s niet in je cameratas, maar bijvoorbeeld in je binnenzak.

De montage
Tot slot moet de montage verrassend zijn. Beperk doorgaans de lengte van¬†de sc√®nes tot hooguit 4 √† 5 seconden. Met hier en daar een uitschieter die iets¬†langer mag duren als er veel te zien of te horen is. Vermijdt te lange saaie sc√®nes¬†waar weinig in gebeurt. Door een snelle montage wint de film aan waarde en blijft de kijker ‚Äėbij de les‚Äô. Een Sinterklaasfilm leent zich prima voor het gebruik¬†van wat leuke montage-effecten en grappige beeldovergangen. Ook de titels mogen er extra vrolijk uitzien. Het karakter van een Sinterklaasfilm kan een¬†speelse en originele vormgeving uitstekend hebben. Maak de film vooral niet¬†te lang als deze voor een groter publiek bedoeld is, maar beperk je tot de hoogtepunten van het feest. Maak er een snelle, leuke impressiefilm van.Drukwerk

De Kerstfilm 
In tegenstelling tot het Sinterklaasfeest met z‚Äôn spannende en veelal vrolijk getinte beelden, is Kerstmis veel meer het feest van ingetogenheid. Een sfeervol feest vraagt om een sfeervolle film. In tegenstelling tot de stokoude Goed Heiligman is de bejaarde kerstman een meer bescheiden ‚Äėop-de-achtergrond figuur‚Äô. Het kerstfeest wordt vooral gekenmerkt door de aanwezigheid van¬†feestverlichting, kaarslicht, kerstboomlampjes en glimmende kerstballen en hopelijk sneeuw voor het allermooiste plaatje. Een ideale situatie voor de mooiste sfeervolle filmopnames, want al die lichtjes maken dat een extra cameralamp nagenoeg niet nodig is. W√®l even het diafragma aanpassen, maar dan is het resultaat dan ook zeer fraai. Filmlocaties zijn er genoeg te vinden. De gezellige Kerstmarkt met z‚Äôn vele kraampjes en dampende gluŐąhwein. Het optuigen van de kerstboom. De Kerststal, al of niet in een kerk. Het familiekerstdiner thuis of buiten deur. De Kerstmis, een Kerstconcert en het uitpakken van de Kerstcadeaus. Ook hier geldt weer; veel closeups en zuinig met (half)totaalshots en zorg voor een afgerond verhaal. Vermijdt dat je fi lm een diavoorstelling wordt. Filmbeelden behoren te bewegen, foto‚Äôs staan stil.

De montage
Een Kerstfilm leent zich uitstekend door in de montage van de aparte onderdelen een apart verhaaltje te maken, ieder met een kop, een midden en een passend slot. Als een bewegend sprookjesboek, met allemaal korte sfeerverhaaltjes. In tegenstelling tot een Sinterklaasfilm moet er in een Kerstfilm zuinig worden omgesprongen met al te uitbundige beeldeffecten en overgangen. Daar leent een Kerstfilm zich minder goed voor. Overvloeiers en een enkele andere rustige beeldovergang mag, maar verlies het karakter van de film niet uit het oog. Mooie sfeermuziek eronder en een fraaie, niet te uitbundige titel, maken dat ook je Kerstfilm het bekijken meer dan waard zal zijn.Drukwerk

Oud en Nieuw
Je laatste Ô¨Ālmische hoogstandje van het jaar is het vastleggen van Oud en Nieuw. De voorbereidingen in de keuken, oliebollen en appelÔ¨āappen bakken, het koud zetten van de champagne, het opmaken van de schotels voor het buffet. Het dekken van feesttafel. Allemaal leuk vastgelegd uit verschillende hoeken en met de camera er boven op. De spanning als de klok naar twaalf uur loopt. Het inschenken van de bruisende champagne, nogmaals een shot van de klok om twaalf uur, de goede wensen over en weer en aan het slot het knallende vuurwerk. Prachtige passende shots voor een perfecte afsluiting van je Ô¨Ālm. Maak van het geheel een Ô¨āitsende montage. Kort, dynamisch en ook hier is het gebruik van speelse beeldeffecten en overgangen uitstekend in te passen. Het onderwerp leent zich daar prima voor. Een originele vormgegeven eindtitel maakt je feestÔ¨Ālm compleet. Applaus gegarandeerd!
Veel succes!

Gabri√ęl de Leeuw

2 Comments

  1. Overtuigd van de goede bedoelingen van dit artikel, wil ik toch een aantal opmerkingen daarover plaatsen.
    Er zijn inderdaad heel veel videoclubs in Nederland. Dat neemt niet weg dat er zo af en toe een videoclub omvalt, ophoudt te bestaan vanwege een niet toereikend aantal leden. De ene videoclub is nagenoeg een kopie van de andere, dat je onder andere terug vindt in de programmering en activiteiten van de verschillende clubavonden. Zoek en kijk maar ‘s op het internet. Meestal kabbelt de clubavond-programmering vanuit de vorige eeuw, dus al jaren lang, gestadig voort, zonder dat er een heuse vernieuwing te bespeuren is. En daarmee bedoel ik natuurijk niet enkel de aanschaf van een moderne camcorder. De “grijze” amateurfilmer vond zelfs lange tijd de beelden van Full HD “veel te scherp” en bleef bij zijn “gewone” 4:3-camcorder. Ook het momenteel (nog) gangbare beeldformaat van 16:9, of zo u wilt 2:35, moest het lange tijd ontgelden met de opmerkingen dat dit maar een raar formaat was en dat 4:3 eigenlijk beter is, terwijl ze thuis al jarenlang naar een breedbeeld-TV keken en kijken…..
    Meerdere videoclubs lijden aan een krimpend ledental. Instroom van nieuwe, jonge leden komt niet veel voor. En in mijn ogen is dat begrijpelijk. Wat moet een jonge snuiter of een jonge meid op de “reguliere” videoclub-avonden zoeken? De jonge generatie is vergeleken bij onze grijze scene veel vlotter en sneller, ook op het gebied van filmpjes maken en monteren. Die jonge garde zit niet te wachten op een op de “al-oude manier” te maken Sinterklaas-film, liefst nog gefilmd vanaf statief, om maar ‘s wat te noemen.
    Na √©√©n of een paar keer reguliere videoclub-avonden te hebben bezocht zie je ze over het algemeen niet meer terug. √Āls ze al √ľberhaupt over te halen zijn om een clubavond te bezoeken. Die jonge garde leeft in een snelle tijd, houdt van veranderingen, vernieuwingen, zoekt uitdagingen. Ze filmen van alles en nog wat en filmen maar een eind raak. En dat doen ze natuurlijk met hun mobieltje, tablet of actioncam. De uitzonderingen bevestigen de regel…. De meesten kijken niet naar zaken zoals de 5 W’s en dat soort zaken, daar hebben ze helemaal geen boodschap aan. “Dat kun je ook wel zien”, hoor ik u zeggen… Zij maken filmpjes omdat ze dat leuk vinden en omdat heel veel anderen die ook leuk vinden. Al zitten er schokkerige beelden bij, “so what”?! Zij willen flitsende films. Z√≥ flitsend, dat ik al vele malen uit onze grijze “vertrouwde” amateur-video-scene zwaar afwijzende opmerkingen gehoord heb. Wij vinden dat dit soort filmpjes “er niet uitziet”. Erg bewegende beelden, waar onze generatie “gewoon” verwacht dat er een statief bij gebruikt had moeten zijn. Van amateurfilmers die al tientallen jaren, soms meer dan 40 jaar (!) lid zijn van de reguliere videoclubs, hoor ik af en toe dat eigenlijk alleen de techniek, dus de apparatuur, veranderd is en dat de rest allemaal bij het oude is gebleven. Vernieuwen betekent echter meer dan dat. En daar blijven wij oude rotten steken! Wij hebben t√© lang de veranderingen in de samenleving, althans op ons gebied, niet gezien of niet willen zien. Daardoor is er onopgemerkt een enorme afstand ontstaan tussen ons en de jonge generatie. En hoe maak je die kleiner? Wie het weet mag het zeggen. Echter, door op “onze oude voet” met de videoclubs door te gaan, zul je geen nieuwe aanwas binnen slepen. Dat komt voor een deel natuurlijk ook door de beschikbare social media, zoals FaceBook, Instagram enz. YouTube en Vimeo hebben een veel grotere aantrekkingskracht op de jonge generatie dan een videoclub. Ik heb al zo veel keer opmerkingen gehoord als “Wat moet je nou met YouTube of FaceBook”. En als je hierover verder door praat weten velen van ons grijsaards eigenlijk niet eens precies wat YouTube inhoudt, laat staan FaceBook. In mijn ogen is het onvoorstelbaar dat er nog videoclubleden zijn die angstblikken vertonen bij de woorden internet of computer. Aan “die digitale rotzooi beginnen ze niet”. Heel veel – en ik denk zelfs de overgrote meerderheid – amateurfilmers zijn ook niet √©cht ge√Įnteresseerd in de techniek en beperken zich tot de kennis om de aan/uit-knop van hun camcorder onder de knie te hebben en de accu te kunnen opladen, bij wijze van spreken. Die zit nou niet bepaald te springen om filmpjes beter te kunnen maken, te kunnen verbeteren of perfectioneren.
    Als ik wel eens met andere amateurs hierover spreek dan schieten ze vaak en snel in de “verdedigingshouding” met opmerkingen als “Tja, wij zijn nou eenmaal amateurs”. Vrij vertaald betekent dat voor mij dat zij enige vooruitgang in hun filmkwaliteiten verafschuwen, helemaal niet nastreven of daar bang voor zijn. Allemaal erg jammer.
    Ik ben ook de mening toegedaan dat heel veel amateurs over het algemeen de clubavonden meer zien als een sociaal avondje gezelligheid en dé manier om hun filmpjes te kunnen laten zien aan anderen, al zijn ze nog zo slecht. Sommigen schuwen het niet om een oneindig lijkende verjaardagsfilm van de kleinkinderen te vertonen, die eigenlijk alleen maar interessant genoeg is voor de directe familieleden. Ik vermoed dat ik hiermee sommige amateurs op de tenen sta. Maar ik bedoel het geenszins degenererend!
    Niet moeilijk doen over technische zaken, het is toch gezellig zo?! Dat het gezellig is op de clubavonden is uiteraard belangrijk, maar om op uw artikel terug te komen: videoclubs zouden vooral ook de kundigheid van het filmen op een hoger niveau dienen te brengen en niet alleen die van de conventionele, conservatieve manier van filmmaken, dus (eindelijk) meer met de tijd mee te gaan! En dat vind ik niet terug in de videoclubs die ik ken of die ik (via internet) volg aan de hand van de digitale verslagen van hun clubavonden en activiteiten. Als iemand de uitzondering(en) hierop weet, dan hou ik mij aanbevolen!!
    En natuurlijk, ieder het zijne. Maar stilstand op ons gebied bekent achterblijven, de afstand verder laten vergroten, achteruitgang. En dat heeft de jonge generatie (misschien onbewust) goed door……….!
    Tot slot, in mijn beleving zijn er twee categorie√ęn non-professionele filmers. De filmamateurs waar ik onze scene toe reken en de (leergierige) amateurfilmers. Deze laatste categorie is, op een uitzondering na, geen lid van een “reguliere videoclub”, zoals wij die kennen en probeert de kwaliteit van de goede professionals te benaderen, te evenaren of te overtreffen, voor zover dat (mede) uit financieel oogpunt mogelijk is.
    Al jarenlang probeer ik een videoclub te vinden, als het kan binnen een straal van 50 kilometer van mijn woonadres, waarvan de leden bestaan uit amateurfilmers, zoals ik hierboven bedoel. Naast de “reguliere” club waar ik lid van ben, zou ik dat onwijs leuk vinden!

    1. Beste Roland,

      Allemaal waarheden als een koe!
      Wil je dat als videoclub veranderen dan:
      – De beleving voor jongere leden oppoetsen. Geen stoffig imago maar midden in de moderne wereld van storytelling met beelden staan.
      – De meerwaarde van techniek op de juiste wijze etaleren. Natuurlijk kan iedereen het maar het kan nog beter en dan krijg je meer bereik, waardering etc.
      – En nog altijd zijn raad en daad door ervaren videomensen welkom _ En als tip. Neem contact op met het onderwijs. Daar zijn veel audiovisuele vakken en studierichtingen.

      Groet Ulco Schuurmans

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Optrix by Body Glove: kerstcadeau voor de sportieve fotograaf
De meeste foto’s worden inmiddels gemaakt met een smartphone, dagelijks meer dan een miljard beelden. ...