Filmen met infrarood licht: onthul de duisternis met de videocamera…

Redactie How to Video opnames

Archief Digital Movie 141-2021
Het voor het menselijk oog onzichtbare infrarood (IR) kan bij een daarvoor gevoelige videocamera helpen om in het donker en zelfs volslagen duister te filmen. Daarmee schiet je geheel nieuwe dramatische groen getinte opnamen. Dit artikel legt uit hoe dat relatief eenvoudig in zijn werk gaat.
Eerst een snel gemaakt misverstand. Videofilmen in infrarood gebruikt IR om in het donker te kunnen opnemen. Filmen in (of met infrarood film) legt een heel apart creatief kleurenspectrum vast. In dit artikel hebben wij het over filmen met IR-licht als een speciale videolamp.
Om met behulp van IR-licht te kunnen opnemen zijn er twee essentiële zaken nodig: een beeldsensor in de camera die gevoelig is voor IR-licht (straling). En bij voorkeur een aparte IR-lamp om de scene nog beter te kunnen uitlichten. Je kunt beiden gewoon kopen.

Waarvoor gebruikt?
Zoals gezegd laat IR in het donker kijken en filmen. Onder andere bekend van films waarbij IR-nachtkijkers ingezet worden. Kenmerkend zijn daarbij de groene beelden. Je kunt er mee in de avond of nacht buiten mee aan de slag. Maar ook in donkere ruimten en op nachtfeestjes. Plus natuurlijk nachtelijke reportages.
Een tweede bekende toepassing vormt natuuropnamen in het donker. Dieren die zich overdag niet laten zien krijg je met IR wel ’s nachts op video.
Als derde toepassing het scheppen van een spannende of creatieve sfeer door de groene kleur en het andere contrast. Bijvoorbeeld bij een detective, horror of een sprookje.
Toepassing vier is voor ons hobbyist vrij ongewoon. Het spokenjagen is een ding van spiritualisten en ghostbusters. Zij beweren dat opnemen in IR vreemde verschijningen (identities) kan vastleggen. Chinese postorderbedrijven verkopen hier zelfs aparte IR-camera’s voor.

IR op de beeldsensor
Vrijwel alle beeldsensoren zijn redelijk tot goed gevoelig voor IR-licht. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de camcorders met Nightshot (nachtzicht) van Sony waarbij je op deze stand in het donker kunt schieten. Een probleem voor IR-opnamen is dat de invloed van infrarood op het kleurenbeeld nogal eens ongewenst in. De camerafabrikant plaatst dan een vast wegvangend IR-filter om deze storende lichtfactor te elimineren. En dan kan je opnemen met IR-licht wel vergeten. Niettemin zijn er ook tal van camcorders en videofilmende fotocamera’s zonder een dergelijk ingebouwd IR-filter. Gewoon in de specificaties opzoeken of eerst uitproberen. Weer anders gaat het bij een professionele camcorder zoals de Panasonic AG-UX180. Daar kun je handmatig het IR-filter (zit onder een sneltoets) aan of uitschakelen.

Een IR-videolamp inzetten
Natuurlijke IR-bronnen zijn doorgaans vrij zwak. Die hebben een oplichtend steuntje nodig om goed in de videoshots te komen. Een IR-lamp, geen warmte maar een echte videolamp, kan daarbij flink helpen.
IR-spots en videolampen zijn in verschillende varianten gewoon te koop. Bijvoorbeeld als onderdeel van beveiligingscamera’s, een echte IR-videolamp of een IR-LED-paneeltje (onder andere Polaroid en de online webwinkel van de Chinees). Een handig en betaalbaar exemplaar is de Sony HVL-LEIR1 (€ 139,-). Een LED-combilamp met zowel normale regelbare 1500 Lux videoverlichting als omschakelbaar naar een reeks rode LEDs voor IR. Kortom, twee lampen ineen. Dit videolampje past in een normale accessoireschoen op de camerabody. Desgewenst kan je ook een onder de body te bevestigen flitsbeugel inzetten.
Verwacht echter geen wonderen van kleine IR-LED-lampen of -paneeltjes. Het IR-licht reikt doorgaans niet verder dan 7 tot 10 meter. Is er meer IR-licht nodig dan ook idem dito extra lampen erbij zetten. Je kunt natuurlijk meerdere IR-videolampen op een accessoirebeugel bevestigen. Daarvoor zijn er speciale IR kits voor Video Lighting in de handel. Echte IR-stralers halen tot 100 meter. Het type ‘bouwlamp’ dat op een aparte standaard moet (Bij de Chinees al vanaf € 30,-).

Speciale IR-camera’s
In principe zijn beveiligingscamera’s met IR Nightvision ook bruikbaar voor nachtelijk videofilmen. Je moet er dan wel een recorder (op hard disk of online) of geheugenkaart aan hangen. De filmische instelmogelijkheden zijn meestal vrij beperkt. Kijk ook eens bij ‘de Chinees’, Lightinthebox en AliExpress, of op EBay. Die hebben een aantal buitenissige en aantrekkelijk geprijsde modellen tot dronecamera’s met nachtzicht aan toe. De prestaties zijn nogal wisselen doch bij IR kijkt men niet zo nauw. Weer een andere variant is de nachtzicht-autocamera, de IR dashcam. Verder kan je met meerdere draadloze IR-camera’s en bewegingssensoren dieren in een groter gebied bespieden.

Tot slot
Zoek je weer eens wat anders of een spannende uitdaging bij video. Ga dan eens met IR opnemen experimenteren. Moeilijk is het bepaald niet en de resultaten zijn verrassend.

Ulco Schuurmans

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Introductie Samyang AF 12mm F2 X objectief  
Transcontinenta kondigt met de Samyang AF 12mm F2 X, het eerste Samyang autofocus ultragroothoekobjectief met ...