Fujifilm X-T4 systeemcamera: verder dan de hype voor video?

Redactie Fotocamera Reviews

Archief Digital Movie 134-2020
De Fujifilm X-T3 APS-C spiegelloze systeemcamera maakte furore in videoland en werd zelfs een ware hype. De voornaamste troeven waren de hoogwaardige opnamespecificaties, uitstekende objectieven, de verschillende filmsimulaties en compacte hanteerbaarheid. Gaat de X-T4 nu verder dan deze hype?

Wat video betreft zijn er een aantal belangrijke vernieuwingen zoals interne beeldstabilisatie, een nog snellere en accurate AF, 240 fps high speed bij Full HD, een hogere batterijcapaciteit, een uitklap & kantelbaar viewerscherm en extra filmsimulaties. Daarmee gaat de hype weer een stuk verder.

Felbegeerde camera
Het blijft altijd weer lastig om een illustere voorganger te overtreffen. De in de markt van videofilmer zeer goed ontvangen Fujifilm X-T3 had en heeft nog altijd zijn sporen verdiend bij de meer op cinematografie gerichte filmer. Met een 26 MegaPixels vanachteren verlichte CMOS-sensor en 4K (DCI en UHD) op 60 fps, maximaal 4:2:2 op 10 bits en twee sloten voor geheugenkaarten plus een aanvullende batterygrip een felbegeerde camera. Daarnaast is de X-T3 tevens een uitstekende APS-C fotocamera met hoogwaardige objectieven.
Wat biedt de X-T4 dan nog extra? In de praktijk een heleboel. Met de komst van interne beeldstabilisatie (IBS) roept iedereen natuurlijk hoera en eindelijk. Heel belangrijk vinden wij ook dat nu trendconform de X-T4 zich met een draaiknop helemaal laat overschakelen tussen foto en video. Dit compleet met de bijbehorende instelmenu’s en cinematografisch gedrag van de hardware. Voor menigeen ook heel gewenst een uitklapbaar en roteerbaar LED-viewerscherm naast een hoogwaardige snel verversende 3,86 miljoen dots OLED-zoeker. De extra filmsimulaties waaronder de Eterna Bleach Bypass en slow motion met 240 beelden per seconde zijn mooi meegenomen. De fotograaf krijgt highspeed op 20 fps. En zowel de videofilmer als fotograaf zullen blij zijn met de verhoogde batterijcapaciteit.

Beeldstabilisatie
Bij de Fujifilm X-T3 was het nodige te doen over geen interne beeldstabilisatie bij de body. De X-H1 had deze IBIS wel en de X-T3 dus niet. Natuurlijk kon je dat eenvoudig compenseren door een objectief voorzien van optische beeldstabilisatie (OIS) op de X-T3-body te monteren. Doch niet alle objectieven zijn daarmee uitgerust. Een andere optie is en blijft het inzetten van een gimbal.
Hoera, de X-T4 heeft nu een interne beeldstabilisatie in de camerabody. Deze IBIS is in de praktijk goed voor een maximale winst van 6,5 diafragmastops (afhankelijk van het toegepaste objectief) bij foto en fraaie rustige videoshots. Tot circa 1-2 seconden uit de hand bij foto. Bij video tevens fraaie volgbewegingen (tracking), panning en het lopend of fietsend kunnen bijhouden van het onderwerp. De IBIS maakt gebruik van een vijfassige met door magnetische veren bestuurde techniek en een achtmaal nauwkeuriger gyrosensor (ten opzichte van de Fujifilm X-H1) die in de meeste praktijksituaties prima voldoet. Niet teveel inzoomen natuurlijk. Desgewenst kan je daar nog een extra digitale beeldstabilisatie, digital DIS of IS, bovenop zetten. De Digitale Image Stabilisatie help bij het stilhouden als je zelf loopt of fietst. De Digitale Image Stabilisation geeft verdere versterking van de IBIS. Maak je gebruik van een dergelijk boost IS-optie dan betekent het wel dat ongeveer 10 % van de beeldsensor gebruikt wordt om dat te realiseren. Daardoor ontstaat enige cropping, die varieert van 1,1 tot 1,29 keer, afhankelijk van de gebruikte resolutie en beeldsnelheid.

De body en bedieningsknoppen
De beeldprocessor en verder interne elektronische beeldbewerking zijn niet ingrijpend veranderd. Voor APS-C behoren de 26 Mps X Trans CMOS4-beeldsensor en de fameuze X Processor4 voor image processing tot de absolute top in dit marktsegment. Aan het uiterlijk van de zwarte of zilveren body is eveneens niet veel veranderd. Wel is de handgreep net een lekker stukje groter geworden. Ingrijpend voor de videomaker is het nu wel toepassen van het draaibare en kantelbare LED-viewerscherm. Tezamen met de IBIS heeft dit het camerabody net ietsje groter en zwaarder gemaakt. Toch blijft de Fujifilm X-T4 een stuk compacter en lichter dan veel Full Frame-concurrenten.
De liefde van menig foto- en videograaf bij het Fujifilm DNA gaat naar het klassieke bedieningsconcept met instelwielen voor de meeste snel te gebruiken opname-instellingen. De Fujifilm X-T4 beschikt nu over aparte draaiknoppen voor:
• Sluitertijden, Aperture (A) en T.
• Onder deze knop zit een draairing voor de keuze tussen Foto en Video.
• Een knop voor de belichtingscorrectie.
• Een knop voor de ISO-waarden bij de belichting.
• Een algemeen draaiwiel voor menu’s en het bekijken van beelden.
Daarnaast ook een joystick, muis-arrangement, en meerdere keuze- en voor te programmeren drukknoppen. Het is allemaal overzichtelijk en leert in de praktijk snel.
Algemene verbeteringen ten opzichte van de Fujifilm X-T4 zitten hem in een aanmerkelijk snellere AF (0,02 seconde), nieuwe sluiter (20 fps, mechanisch 15 fps) die 300.000 gebruikscycli meegaat, naast PCM nu ook ACC-audio en meer RAW-opties. Bij RAW is er keuze uit uncompressed, lossless compression en RAW compression. Naast RAW JPEG ook TIFF.
De oogschelp is 40 % steviger geworden. Je kunt de oogschelpen gemakkelijk voor andere typen vervangen. De functie van de intervaltimer is gladder (zonder grote sprongen) gemaakt. WiFi en remote draadloos bediening zitten er als vanouds op. En het Fujifilm X-T4 camerahuis is bestand tegen spatwater, stof en temperaturen onder nul.

Ergonomische videobediening
Fervente gebruikers van camcorders fulmineren nogal eens om de geringere gebruiksvriendelijkheid bij videofilmende systeemcamera’s. Het is immers toch maar een compromis tussen en foto en video? Alleen een cinematografische videomaker neemt de moeite om met een dergelijke via allerlei accessoires aangeklede systeem- of spiegelreflexcamera te filmen?
Deze bevooroordeelde videovlieger gaat echter steeds minder op. Een belangrijk trend, onder andere al eerder gespot bij de Sigma en Panasonic, is om de videofilmende systeemcamera’s eenvoudig geheel te kunnen omschakelen tussen foto en video.In de stand video heb je dan alle voor video specifieke opnamewaarden plus bijbehorende instelmenu’s en de hardware gedraagt zich veel meer precies zoals de cameraman/vrouw dit in de praktijk verwacht. Bovendien geldt dit niet alleen meer voor de creatieve cinematografische toepassingen maar ook steeds meer voor actieshots, de run and gun. Tevens staan de systeemcamera’s hun mannetje bij highspeed en slow motion. Zo ook allemaal bij de nieuwe Fujifilm X-T4 systeemcamera. Het is net als bij het vorige model geen kwestie van ‘ook video er eventjes bij’ maar de X-T4 is in de stand Movie (N.B. Still is voor foto) optimaal gereed voor professioneel videowerk. Je kiest tussen beide standen met behulp van een draaibare ring onderaan de knop voor de sluitertijden, diafragma en B. Je ziet bij het videomenu speciale aandacht voor het gebruik en instelling van tijdcode, audio, de beeldkwaliteit (resolutie, fps, formaat), de F-logs, RAW, de compressie en beeldverhouding (ratio, crop en amorfisch). Er is keuze tussen de hoofdmenu’s IQ (snel)- en movie mode. Tevens zijn er allerlei mogelijkheden voor het toewijzen van eigen snel menu’s en -keuzeknoppen.
Bovenaan het LED-viewerscherm prijkt nu de regel ‘Optimized Movie Control’. Dit instelscherm valt comfortabel te bedienen met de dedicated instelwielen van de X-T4. Daarnaast natuurlijk ook de volledige touchscreen-controle. De joystick vormt regelmatig een goede hulp om door de menu’s te gaan en te maken keuzes te activeren.

De belangrijkste videoformaten
We beginnen bij de videospecificaties van de Fujifilm X-T4  met de verschillende videoformaten. Alle ogen zijn vanzelfsprekend gericht op 4K. Wat doet de Fujifilm X-T4 met deze hoofdstroom bij het opnemen van video? Over de kwaliteit bij gewoon UHD en de cinemavariant (DCI) valt eigenlijk niets te klagen. Maximaal haalbaar is 24/25P met 400 Megabits per seconde op 10 bits en in AII-I H.265. Dan heb je echter wel extreem snelle geheugenkaarten of externe SSD-opslag nodig. N.B. intern zit je hierbij op YUV 4:2:0, de output naar extern is wel 4:2:2 10 bits.
De meeste videofilmers zullen echter al heel verheugd zijn over 50-60P op 200 Mbps Long GOP met de compressies H.265 of H.264. Let erop dat er bij sommige formaten een lichte kropping tot 1,18 maal kan plaatsvinden. Dat doet verder niets af van de uitstekende 4K beeldkwaliteit bij video. Bij de keuze voor H.264 compressie gaat de opname intern naar 4:2:0 8 bits.
Full HD valt nog steeds niet weg te denken uit de videoscene. Dit formaat is met name belangrijk voor streaming video bij beperktere bandbreedtes en high speed/slow motion.De Fujifilm X-T4 voorziet bij High Definition video in zowel 16:9 Full HD (=1920 x 1080 pixels) en Full HD 17:9 (= 2048 x 1080 pixels). Naar keuze op 200 of 100 Mbps, in AII-I of Long GOP, 4:2:0 8/10 bit en H.264 of H.265. Er treedt nergens cropping op. Er is keuze uit de beeldsnelheden 24P, 25P, 50P en maximaal 240 fps bij slow motion. De highspeed HD 1080 modus zit onder een aparte menumogelijkheid. Hierbij zijn diverse instellingen voor slow motion mogelijk. Afhankelijk van de gekozen video-instellingen valt er tussen de 20 en 30 minuten continu in 4K op te nemen.

Andere belangrijke videospecificaties
Het kantelbare en draaibare LED-viewerscherm met touchscreen-bediening en de flink toegenomen accucapaciteit bij de NP-W235 batterij spreken voor zich. Voor wie nog niet genoeg heeft aan één LithiumIon accu is er de batterijgrip voor nog eens twee extra accu’s. Jammer vinden wij dat er geen acculader wordt meegeleverd.Alles is weer eens USB. Gelukkig is er een optioniele dubbelader verkrijgbaar.
De twee slots voor SD-geheugen kaarten bieden de mogelijkheid om tussen foto en video te switchen met gescheiden opslagmedia. Bij video kies je voor het naadloos overschakelen bij een volle kaart of het tegelijkertijd op twee kaarten opnemen. Dat laatste voor back-ups en redundancy (= dupliceren voor de veiligheid).
Het geluid is van hoge kwaliteit. Je kunt het volume met de hand instellen en uit verschillende microfoontypen plus nu ook line-level audio-input kiezen. Enigszins vreemd vinden we dat er geen aparte hoofdtelefoonaansluiting op de body zit. Daarvoor dien je dan de meegeleverde USB-dongle of de aansluiting op de batterijgreep te gebruiken
Bij de postproduction (= nabewerken van het videomateriaal) in de camera zelf komt de F-log View Assist goed van pas. Daarmee kan je toepassing van v-logs en LUTs al tijdens de opname of achteraf bij het afspelen op de X-T4 beoordelen. Dat werkt zowel voor het viewerscherm als de elektronische kleurenzoeker. De gebruikte standaard is BT-709, de professionele filmstandaard voor Hollywood thuis. De Focus Check Lock houdt de vooraf ingestelde vergrote scherpstellingscontrole vast als je met het opnemen start. Springt dus niet onhebbelijk terug naar de stand totaalbeeld.
De filmsimulaties bij Fujifilm zijn zoals gebruikelijk uit de kunst. De nieuwe Eterna Bleach Bypass heeft hetzelfde effect als het overslaan van het bleekproces bij het ontwikkelen van de traditionele chemische film bij analoge opnamen. Dat kan veel natuurlijker filmkleuren opleveren. En verder is er de filmsimulatie Classic Neg Filmmodus toegevoegd.

Fotografie
Voor de fotografen blijft net als bij de Fujifilm X-T3 gelden dat ook de X-T4 een van de beste fotocamera’s in het APS-C-segment is. De beeldscherpte, kleurweergave, detaillering, filmsimulaties, burst-opties en stille sluiter zijn heel gewild. Dit zowel bij de statische als actiefotografen. En natuurlijk de genoemde ergonomie van de klassieke instelwielen. Daar zweert menig fervente fotograaf bij! De IBIS maakt het fotograferen uit de hand bij langere sluitertijden tot een waar genoegen.
Heel nuttig is de automatische witbalans met naar keuze: prioriteit op de witten, prioriteit wit & sfeer en prioriteit ambient licht. Voor het optimaal afregelen van de beeldweergave in de elektronische zoeker (EVF) kan je deze instellen op normaal en boost. Bij de boost is er keuze uit de prioriteit weinig licht, prioriteit resolutie en prioriteit framerate. Tevens een economy-stand om de accu te sparen.

Aanbevolen uitbreidingen en accessoires
Om de body van de Fujifilm X-T4 te vervolmaken bevelen wij voor video de volgende uitbreidingen en accessoires aan. Als objectief de F4 16-80 mm. Die is optimaal ontworpen voor de beeldchip en bestrijkt het meest gebruikte zoomgebied bij video.
Een extra NP-W235 accu en de dubbele acculader BC-W235. Voor de zware gebruiker de batterijgreep VG-XT4. Daar passen twee extra accu’s in, je hebt een hoofdtelefoonaansluiting en een betere greep. Natuurlijk ook voor verticale shots. Ondanks de zeer goede IBIS kan een gimbal helpen om fraaie gladde glijdende camera-volgbewegingen te maken. De IBIS registreert ook bewegingen die een gimbal niet wegvangt. Verder levert Fujifilm nog een goede externe stereomicrofoon MIC-ST1 een afstandsbediening RR100.
Verder de combinatie van een externe SSD-recorder en grote viewerscherm voor langdurige opnamen en buiten bij veel licht. Zie onder andere Atomos- en Black Magic Design-modellen.

Praktijk
Qua beeldprestaties zijn er tussen de Fujifilm X-T3 en X-T4 geen verschillen van belang. Deze systeemcamera functioneert in deze net zo goed als wij op basis van de eerdere test van de Fujifilm X-T3 al verwachtten. De extra pixels op de 26 MPs-beeldchip (tot 6K) laten zich ook hier weer niet onbetuigd om het beeld verder te verbeteren. Voor het geluid zijn er wat opties bijgekomen.
Het zijn echter de besproken extra’s voor video die het ertoe doen en die gaan inderdaad nog voorbij aan de al eerdere hype van videosucces. Als je op zoek bent naar een aantrekkelijke 4K systeemcamera voor video en foto tegen een aantrekkelijke prijs en met een ruime keuze aan hoogwaardige objectieven dan komt de X-T4 zeker bovenaan het lijstje. En de APS-C-sensor doet echt niet veel onder voor het vaak een stuk duurdere Full Frame. De snelle AF van 0,02 seconde met verbeterde gezichts- en oogherkenning, een accuratesse van dik 90 %, geoptimaliseerde tracking en de goede prestaties bij weinig licht zijn heel welkom.
Had je al een X-T3 dan biedt de opvolger X-T4 uiteraard meer maar dat behoeft voor tal van tevreden gebruikers nog geen reden tot overstap te zijn. Tenzij je niet zonder de extra’s van IBS, kantelbaar & draaibaar viewerscherm, 240 fps highspeed, een snellere AF en de nieuwe bedieningsergonomie kan. Verder zegt Fujifilm dat de X-T4 geen vervanger van de X-H1 is. Voor deze andere gebruikerscategorie komt er ter zijner tijd nog een X-H2.

Conclusie
Aanbevolen als prima systeemcamera voor zowel de cinematografische en run and gun videofilmer. Ook handig voor hoogwaardige vlogs en selfies. N.B. Houdt de firmware updates in de gaten. Fujifilm verbetert haar camera’s en objectieven voortdurend.

Info & prijzen
Fujifilm X-T4 Body € 1.799,-
Fujifilm X-T4 Kit met 16-80 mm objectief € 2.299,-
www.fujifilm-x.com

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Tips & Trucs van Video College: organiseren van je videoprojecten
Archief Digital Movie 134-2020 Bij een nazit van mijn workshops, worden er vaak vragen gesteld. ...