HEX

Review Metrum Acoustics digitaal/analoog-omzetter Hex

Redactie Audio Reviews


Alleen voor oren

Schakelingen die zich bezighouden met het omzetten van digitale codes naar analoge muzieksignalen blijven boeien. Deze, van Nederlandse bodem, werd speciaal ontworpen voor oren. Is dat dan niet altijd het geval? Dat zou je zeggen, maar we moeten toegeven dat een positief oordeel over een dergelijke schakeling in het verleden niet zelden tot stand kwam nadat zo’n digitaal/analoog-omzetter, kortweg DAC, vooral uitstekende meetresultaten wist te realiseren.

Niet wegmoffelen

Daar hebben ze bij Metrum Acoustics geen boodschap aan. Nee, de Hex, het topmodel van de firma, werd niet ontwikkeld voor onze meetapparatuur. We zullen maar meteen met de deur in huis vallen: het uitgangssignaal ziet er niet uit. Zoals wellicht bekend is zo’n signaal in feite opgebouwd uit heel kleine ‘trapjes’. Fabrikanten van cd-spelers en digitaal/analoog-omzetters waren collectief van mening dat die trapjes gladgestreken moesten worden, en wij waren dat roerend met hen eens.

De oversampling is daarvoor een beproefd middel. Maak op die manier bijvoorbeeld vier of zelfs acht keer zoveel trapjes. Die worden dan stuk voor stuk vier of acht keer zo klein, waarna een betrekkelijk eenvoudig filter in staat is om ze helemaal weg te moffelen. De nadelen, waaronder een wat mindere weergave van impulsen in de muziek, leken in meer dan voldoende mate op te wegen tegen het voordeel van zo’n mooi vloeiend en ‘schoon’ uitgangssignaal.

Onzin, vinden ze bij Metrum Acoustics. Je lost langs die weg problemen op die er helemaal niet zijn. De gehate trapjes vertegenwoordigen immers zo’n hoge frequentie, dat onze oren daar helemaal geen last van hebben. Kortom, we hebben bij de Hex te maken met een NOS Mini DAC, een Non Oversampling Digital to Analog Converter.

De in Maarsbergen gevestigde fabrikant kon voor de aankoop van de benodigde converter-IC’s (Integrated Circuit, geïntegreerde schakeling) niet terecht bij de bekende leveranciers, zoals Burr-Brown en Wolfson. Die producenten hebben zich volledig toegelegd op het vervaardigen van converter-chips die werken op basis van oversampling. De ontwerper wilde ook niet terugvallen op ‘oude’ maar nog leverbare IC’s van bijvoorbeeld Philips, en kwam daarom terecht bij een chip die tot op heden alleen industriële toepassingen kende.

Drie trafo’s

Maar daarmee is het verhaal nog niet verteld. Zo bevat de Hex twee voor links en rechts volstrekt gescheiden omzetters, elk met acht van die vooraf geselecteerde chips. Ze beschikken allebei over een eigen voedingstransformator, van het ringkerntype, en hebben de volledige, in dit geval zeer uitgebreide voedingselektronica aan boord, compleet met een groot aantal afvlakcondensatoren ten behoeve van een rimpelloze, constante en stabiele voedingsspanning. Een derde ringkerntrafo voorziet de omringende elektronica van energie.

Het digitale signaal kan op verschillende manieren worden aangeboden: optisch of elektrisch en zelfs gebalanceerd (XLR) of via USB.

Het digitale signaal kan op verschillende manieren worden aangeboden: optisch of elektrisch en zelfs gebalanceerd (XLR) of via USB.

Het uitgangssignaal mag er dan niet uitzien, er worden wel andere indrukwekkende meetresultaten geboekt. Omdat de acht omzetters per kanaal zodanig zijn geschakeld dat ze elkaars individuele tekortkomingen, hoe klein ook, vrijwel geheel opheffen en stoorsignalen zoals ruis tot een minimum worden beperkt, weet de Hex ook kleine signalen met een grote nauwkeurigheid af te leveren en is het verschil tussen het signaal waarnaar we willen luisteren en de ruis die we liever kwijt zijn bijzonder groot. Bovendien worden er mede door de gescheiden opzet voor links en rechts hoge waarden gerealiseerd voor de kanaalscheiding.

Duidelijk zijn naast elkaar de twee identieke, maar volstrekt gescheiden digitaal/analoog-omzetters te zien, met op de voorgrond de drie voedingstransformatoren. Een moderne productiefaciliteit in Maarsbergen is verantwoordelijk voor de vervaardiging.

Duidelijk zijn naast elkaar de twee identieke, maar volstrekt gescheiden digitaal/analoog-omzetters te zien, met op de voorgrond de drie voedingstransformatoren. Een moderne productiefaciliteit in Maarsbergen is verantwoordelijk voor de vervaardiging.

Na het inschakelen van de Hex, die via een stel led’s aan de voorzijde laat weten via welke ingang het digitale signaal binnenkomt, lijkt het klankbeeld, vooral gezien alle bovengenoemde inspanningen, een beetje tegen te vallen. We worden niet overdonderd.

Maar eerlijk is eerlijk: dat is natuurlijk uitstekend, want deze omzetter mag dan niets weglaten, hij voegt ook niets toe. Tijdens de talrijke luisteruren die volgen, begint onze waardering voor de Hex daarom stapje voor stapje toe te nemen. Het klankbeeld is vooral plezierig. De Hex klinkt soepel, meer analoog dan digitaal, maar is zeker geen watje. Om een voorbeeld te noemen: de aanslagen van de vleugel op Lang Lang – Live in Vienna zijn zo raak als het maar kan. Bovendien weet de nauwkeurige omzetting de akoestische informatie op een heel natuurlijke manier in het uitgangssignaal terug te laten komen, zodat het lijkt of we worden getrakteerd op een huiskamerconcert.

Hier is duidelijk te zien dat het verleidelijk is om tot oversampling te besluiten. Al bij 2x wordt een aanzienlijk betere benadering van het oorspronkelijke audiosignaal bereikt. Er zijn digitaal/analoog-omzetters waarin 8x oversampling wordt toegepast.

Hier is duidelijk te zien dat het verleidelijk is om tot oversampling te besluiten. Al bij 2x wordt een aanzienlijk betere benadering van het oorspronkelijke audiosignaal bereikt. Er zijn digitaal/analoog-omzetters waarin 8x oversampling wordt toegepast.

Conclusie

We stonden niet direct te juichen toen hij kwam, maar moesten toch een traantje wegpinken toen hij weer ging. Samenwonen met de Metrum Acoustics NOS Mini DAC Hex blijkt op den duur een bijzonder verslavende bezigheid. Hij lijkt zichzelf weg te cijferen, en je weet pas wat je mist als hij er niet meer is…

 

 

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Panasonic HC-X920
Review Panasonic Full HD netwerkcamcorder HC-X920
Panasonic Full HD netwerkcamcorder HC-X920 Topkwaliteit van nu De netwerkmogelijkheden rukken op, zo ook in ...