Ocenaudio: een snelle audio-editor

Redactie Geluid Reviews

Onlangs kwam ik op het spoor van een nieuwe audio-editor: Ocenaudio. Nu ben ik al een tijdje een tevreden gebruiker van Audacity, en voor het zelf maken van muziek gebruik ik natuurlijk GarageBand, maar een nieuw programma wil ik toch even bekijken en uitproberen, zeker als het – zoals Ocenaudio – gratis is.

Ocenaudio is voor diverse platformen te verkrijgen: Linux, Windows en Mac OS. Ik zal beginnen met een korte beschrijving van enkele eigenschappen van deze audio-editor.Ocenaudio_1

Het programma is ‘lichtgewicht’
Hoeveel bestanden er ook open zijn: Ocenaudio blijft altijd goed reageren. Tijd-consumerende taken (zoals het openen en bewaren van audio-bestanden, of het toepassen van effecten) gebeuren op de achtergrond, zodat u kunt blijven werken aan andere bestanden.Ocenaudio_4

De gebruiker komt eerst
De ontwikkeling van Ocenaudio begon toen een Braziliaanse research groep aan de Federale Universiteit van Santa Catarina (LINSE) een makkelijk te gebruiken audio editor nodig had die veel voorzieningen had, zoals de ondersteuning van veel soorten audio-formaten, spectrum analyse en het genereren van audio signalen. De ontwikkeling van OcenAudio is voornamelijk gefocust op bruikbaarheid, en voorziet de gebruiker van een samenhangend en intuïtief audio montage en – analyse gereedschap. Wat een spectrum-analyser is en wat je er mee kunt doen kunt u lezen op http://nl.wikipedia.org/wiki/Spectrumanalyzer.Ocenaudio_3

VST
Ocenaudio ondersteunt VST plug-ins. VST staat voor Virtual Studio Technology. Hiermee heeft de gebruiker toegang tot talrijke effecten. Net zoals de ingebouwde effecten kunnen de VST effecten ‘real time’ gebruikt worden. VST plug-ins zijn ontwikkeld door de firma Steinberg, wellicht bekend van het midi-sequencer programma Cubase.
Meer hierover op: www.musicradar.com/hub/vst-plugins/
Plug-ins zijn onder andere te vinden op www.vstplanet.com/. Er bestaan drie soorten VST plug-ins: VST instrumenten, VST effecten en VST MIDI effecten. Meer hierover (in het Nederlands) op http://nl.wikipedia.org/wiki/Virtual_Studio_Technology.

Effecten
Het toepassen van effecten, zoals een equalizer, versterken en filteren is een belangrijk deel van audio editen. Het is echter lastig om het gewenste resultaat alleen te verkrijgen door aan wat schuifjes en regelaars te draaien. U moet naar het behandelde geluid luisteren. Om het instellen van de audio-effecten te vergemakkelijken heeft Ocenaudio een zogenaamde ‘real time preview’, het werkt dus direct als u het toepast. U hoort het bewerkte signaal terwijl u de regelaars bediend.Ocenaudio_2
Het effect configuratie venster bevat tevens een miniatuur weergave van het geselecteerde audiosignaal. U kunt in deze miniatuurweergave op dezelfde wijze navigeren zoals u in het hoofdvenster doet: de delen selecteren die van belang zijn en direct naar het resultaat van het effect luisteren. Hiernaast ziet u een instelling in de 11-bands equalizer die ik net gemaakt hebt. Deze instelling zorgt ervoor dat een stem klinkt alsof deze via een telefoon gesproken wordt. Een dergelijke instelling is ook te bewaren met een naam naar keuze. Omdat het hele programma in het Engels is, heb ik ook mijn zelfgemaakte preset maar een Engelse naam gegeven: Telephone.
Onder de equalizer een kleine weergave van het geselecteerde deel van het geluid. Het lichtgroene deel is daar weer een subselectie van. Dit wordt herhaaldelijk afgespeeld als de optie Playback Loop is aangevinkt.Review Ocenaudio editor.pages

Welke effecten zitten er standaard op Ocenaudio?
Hierboven een opsomming.
Bij de opties waar een zwart driehoekje achter staat zijn vervolg-opties te kiezen. Zo staat er achter Amplitude (dat is de sterkte van het signaal) nog de volgende opties:
Dit artikel is géén cursus audio-techniek, dus ik ga hier niet al te diep op alle mogelijkheden in. Degenen die vaker met audio-bewerkingssoftware werken, weten wat het betekent.
Eén uitzondering maak ik op de eerder genoemde VST plug-ins. Op mijn systeem bleek er één VST plug-in aanwezig. Deze werd ook keurig door Ocen
Audio herkend:
Ocenaudio_7
Deze plug-in verandert een stuk muziek zodanig, dat het lijkt of het een oude grammofoonplaat is, compleet met ruis, krassen, en een beperkt frequentiegebied. Als u in uw film het beeld kunstmatig ouder maakt, zou u dat eigenlijk ook met het geluid moeten doen. Met deze plug-in kan dat! De interface van deze plug-in ziet er uit zoals hiernaast is afgebeeld.

Geluid genereren
Er kan ook geluid opgewerkt worden. Deze mogelijkheden zijn er:

  • Stilte • Ruis
  • Tonen • DTMFOcenaudio_9

Wat stilte is, is hopelijk bij U bekend. Hier kan de lengte in seconden worden aangegeven. Bij ruis kunt u kiezen uit witte ruis, roze ruis en bruine ruis, en kunt u lengte en niveau in decibel aangeven. Witte ruis is een signaal waarvoor geldt dat het frequentiespectrum de gemiddelde amplitude voor iedere frequentie gelijk is. Witte ruis komt onder andere voor als thermische ruis in weerstanden. Het is het geluid dat te horen valt als een (oude) televisie geen signaal ontvangt. (Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Witte_ruis). In het frequentiespectrum van roze ruis is de gemiddelde amplitude voor ieder octaaf, decade (of ander interval) gelijk. Deze ruis nemen wij dus als ‘recht’ waar. Roze ruis wordt ook wel 1/f-ruis genoemd.
Bij Tonen is er ook veel mogelijk: Een vaste of glijdende toon (bijvoorbeeld starten bij 50 Herz (Hz), stoppen bij 10.000 Herz (10 kHz).
Golfvorm: sinus, driehoek, zaagtand, vierkant, sterkte en lengte.
Hieronder twee voorbeelden: sinus en zaagtand.
Ocenaudio_10Ocenaudio_11
DTMF zijn de bekende tonen, die een druktoets-telefoon genereert. Elke toets op een telefoon werkt tegelijkertijd twee nauwkeurig vastgelegde tonen op. Wat je hier als filmer aan hebt? Als je in een filmpje besluit met een telefoonnummer, dan kun je dat nummer ook laten horen! Als je de hoorn van een telefoon opneemt, en je houdt deze bij de luidspreker terwijl het DTMF geluid klinkt, zal dit nummer daadwerkelijk gekozen worden! (meer op http://nl.wikipedia.org/wiki/DTMF). Mijn 10-cijferig telefoonnummer ziet er als golfvorm zo uit als hierboven.Ocenaudio_12
Het opgenomen geluid kan op twee manieren bekeken worden: als ‘gewone’ golfvorm, waarbij uiteraard op de horizontale as de tijd is afgebeeld, en op de verticale as de amplitude. De andere manier is de Spectrale weergave. U heeft zo een tool waarmee een frequentiespectrum van een signaal kan worden weergegeven. OcenAudio kan beiden weergeven, zelf gelijktijdig.Ocenaudio_13
Bij een opname van een stukje spraak, roze ruis, witte ruis en DTMF tonen ziet er dan zo uit: boven de golfvorm en daaronder de spectrale weergave.
Bij de spectrale weergave worden lage frequenties met een gele kleur aangegeven, hoge frequenties met paars. Kunt u uit de onderstaande drie soorten ruis de roze ruis herkennen?
Snel omschakelen naar golfvorm, spectrum op beiden kan met Cmd-1, Cmd-2 resp. Cmd-3.
Tot zover het opwekken van tonen.
Het knippen en plakken van het geluid gaat net zoals bij andere audio-editors. Verwijderen van een deel van het geluid: selecteer het gewenste deel (door te slepen), en dan Cmd-X. Een stuk kopiëren: selecteer het, dan Cmd-C, ga naar de plek waar de kopie moet komen en toets dan Cmd-V.Ocenaudio_19
Om nauwkeuriger te kunnen werken kun je inzoomen. Selecteer het gewenste deel, en klik op het vergrootglas, rechtsboven.
Rechts van het vergrootglas staan drie streepjes: sleep dat naar links en een grote VU-meter wordt zichtbaar. Dat kan ook via View/Level meter. Wát deze weergeeft kun je instellen via het menu: View/Vertical Scale Format en dan één van de vier keuzes, bijvoorbeeld Decibels.
De horizontale as kan d.m.v. View/Display Time Format ingesteld worden op Decimaal (mm:ss.ddd), Samples of Frames.

Screenshots maken
Een handige optie is het maken van een screenshot. Dit gaat via het menu File/Audio Screenshot (of via Shift-Cmd-5). Van het dan zichtbare deel van het programma wordt dan een screenshot gemaakt, wat u een naam kunt geven en op de gewenste plek kunt opslaan. Ook kan er voor een transparante achtergrond worden gekozen. Ook de afmetingen kunnen worden ingesteld. Default waarde is 640×480 pixels.
De aldus gemaakte afbeelding kan in een tekstverwerker of in een presentatie programma worden gebruikt. Hieronder een voorbeeld, waarbij de achtergrond transparant is gemaakt.Ocenaudio_17
Overige instellingen zoals op de afbeelding rechtsboven.

Normaliseren
Eén van de belangrijkste dingen die u met een audio-editor kunt doen is Normaliseren. Bent u echt een leek op geluidsgebied: dat is het zodanig aanpassen van het volume van het geluid, dat dit nergens luider wordt dan 0 dB. Meestal gebruikt u dit, om te zacht opgenomen geluid ‘op te krikken’ naar 0 db. Uiteraard heeft OcenAudio deze mogelijkheid. (Effects/Normalize).Ocenaudio_20

Ruis en rommel
Helaas beschikt deze versie van Ocen Audio niet over gereedschap om ruis of brom te verwijderen. Misschien komt dat nog in een latere versie. In de regel werkt dit zo: u zoekt in een audio opname naar een stukje waar alleen de brom of ruis te horen is, en maakt daar een sample van. Daarna kiest u het gehele stuk geluid, en trekt daar de sample van af. Resultaat: het geluid zonder de ruis of brom. Helaas ontstaan bij dit proces wel wat ‘lispelende’ bijgeluiden, vooral als u het effect 100% toepast. Maar zoals gezegd: OcenAudio heeft deze voorziening (nog) niet. Audacity wel.Ocenaudio_21

Markers
In OcenAudio kunnen ook markers geplaatst worden. Daar kun je dan weer wat mee doen.
Een marker maak je niet met de toets M, zoals je misschien zou verwachten, maar met Cmd-K. Een lijst met alle te gebruiken toetscommando’s (shortcuts) kunt u vinden onder Preferences/Key Bindings.
Daar is ook te zien, dat de commando’s op in- of uit te zoomen afwijken van wat gangbaar is in programma’s voor de Apple. Een beetje jammer. In de meeste programma’s voor Apple is dat namelijk Cmd + (plus) resp. Cmd – (minus). Hier worden bovenstaande snelkoppelingen gebruikt.
Behalve voor het plaatsen van een Marker is Cmd-K ook voor het maken van een zogenaamde Region, een gebied. Rechtsboven heb ik dat weergegeven.
Selecteer een deel van het geluid en klik Cmd-K. Het gekozen gebied krijgt bovenin twee rode markers met daartussen een rode lijn. De region krijgt de naam New Region, maar die naam kunt u zelf aanpassen. Hier heb ik het Deel 1 genoemd. Het kunnen opdelen in Regions is bijvoorbeeld handig, als u een LP opneemt met OcenAudio. Meestal staan er 5 of 6 nummers op één kant van een LP. Als u één kant heeft opgenomen, kunt u elk liedje (track) markeren en er een Region van maken. Via Edit/Select Audio from Regions kun u alle aldus gemarkeerde tracks in één keer selecteren.
Vervolgens kunt u deze selectie bewaren. Dat gaat via File/Export Audio from Regions. Er volgt hierna een grote hoeveelheid aan bestandsformaten, waarin het bestand of de bestanden bewaard kunnen worden. De geselecteerde stukken kunnen namelijk als één nieuw bestand worden opgeslagen, of als separate bestanden. Als het inderdaad om een LP gaat. zijn separate tracks natuurlijk aan te bevelen. Dit kiest u met het vinkje Save each region to a separate file.Review Ocenaudio editor.pages
De aldus gecreëerde bestanden krijgen de naam van originele bestand, gevolgd door een underscore en een volgnummer.
Dat gaat bij Audacity iets mooier: als je daar een marker een naam geeft, dan kun je bij het exporteren instellen, dat de tracks de naam van de marker krijgt. Dat voorkomt dubbel werk. Bij OcenAudio moet je de nummers nog een handige naam geven, bijvoorbeeld de titel van het liedje.
Bij de optie File/Save selections mag wel zelf een naam worden opgegeven.Ocenaudio_22

Tenslotte
OcenAudio is een snelle audio-editor, die ook heel grote bestanden (bijvoorbeeld een opname van 7 uur) probleemloos aankan. Het heeft een aantal leuke mogelijkheden, zoals het kunnen gebruiken van VST plug-ins. Ruis of brom verwijderen kan helaas niet. De korte spraakopname die ik er mee gemaakt heb met de Zoom H2 (gebruikt als USB microfoon) was gehoormatig heel goed. Als u geen behoefte heeft aan meerdere sporen, maar wel een duidelijke interface wilt hebben, en de meest elementaire functies, dan is OcenAudio zonder meer een goede keuze. Wilt u met meerdere sporen werken, en ruis etc. kunnen verwijderen, dan raad ik toch Audacity aan. Ook dat programma is er voor Linus, Windows en Mac, en is ook gratis…
Een kort ‘reclamespotje’ van Ocenaudio is op YouTube te zien: http://youtu.be/782jr2YXGRQ
Een Engelstalig (en korte) review is te lezen op http://mac360.com/2014/05/free-a-mac-audio-editor-thats-not-ugly/.

Jan de Bloois  

 

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Illusie van de werkelijkheid: Alles in fictie en met emotie
Bij het maken van een fictiefilm draait het veelvuldig om emoties die bij de kijker ...