Panasonic Full Frame Lumix S1H: topklasse cinematografische 6K 24P systeemcamera

Redactie Fotocamera Reviews

Archief Digital Movie 130-2019
Dat spiegelloze systeem camera’s ook goede video-opnamen kunnen schieten is al heel gewoon geworden. Het omgekeerde, systeemcamera’s die speciaal ontworpen zijn om daar topklasse video mee te schieten, echter niet. Panasonic zet met de Full Frame Lumix S1H en L-mount objectieven een videosysteem neer dat zijn weerga niet kent. Pas op professionele camcorders van RED, Arri, Sony, Blackmagic, Canon en ook Panasonic zelf: Er dient zich een geduchte concurrent aan!

Panasonic heeft gedegen naam opgebouwd bij het bouwen van professionele videocamera’s in het top- en broadcastsegment. Met name de modellen met een variabele beeldsnelheid (VFR), hoge interne datasnelheden, veelzijdige v-logs en tal van verschillende hoogwaardige CODECs zijn fameus. Deze vaktraditie straalt ook uit naar het segment spiegelloze (DSLM) systeemcamera’s. Bijvoorbeeld micro four thirds-beeldsensor Lumix GH-serie met als huidige topmodellen de GH5 en special voor lichtzwakkere videoshots ontworpen GH5S.

De opkomst van de Full Frame Lumix S-familie
Recentelijk introduceerde Panasonic ook de Full Frame Lumix S-familie met als hybride foto/videomodel de S1 met de Leica L-objectiefvatting. Aan boord een 24 Mps sensor en opnamespecificaties die menig middenklasse professionele camcorder niet zouden misstaan.
Nu is het beurt aan de Lumix S1H. De spiegelloze cinematografische systeemcamera die de professionele Full Frame camcorder van de grote merken naar de kroon steekt. Met specificaties waarvan de videoamateur en professioneel slechts kon dromen tegen de helft tot een derde van de prijs die je voor een gelijkwaardige Sony, RED, Arri, Canon en de eigen Panasonic VariCams betaalt. Alleen Blackmagic opereert in dezelfde prijsklasse vanaf € 4.000,- doch daar blijven de specificaties toch duidelijk achter bij de S1H.

Spetterende specificaties
De specificaties van de 4K-6K Panasonic Lumix S1H spetteren je gewoon in de filmische ogen. Full Frame met 24 Mps, Dual Native ISO-technologie ideaal voor zowel veel als weinig licht, een dynamisch bereik van +14 diafragmastops, digitale beeldprocessing met de Venus Engine zonder ruis en beeldfouten, plus een uiterst accurate kleurenweergave (Ook de VariCam colometrische look is aan boord), een uitstekende V-Log/V-gamut en een compleet L-mount-objectievensysteem (inmiddels 46 verwisselbare lenzen) dat aan de allerhoogste eisen voldoet. Naast 4K in 24, 25 en 50 fps kan je ook in 6K op 24 fps cinema opnemen. Uiteraard ook geheel handmatig in te stellen en prima om tevens mee te fotograferen. En daar blijft het niet bij: een AF-systeem dat je net als de opnamemenu’s (er zitten echte op videofilmers afgestemde vormen tussen) naar jouw eigen hand kan zetten. Een optische beeldstabilisatie gecombineerd met interne IS-bodycompensatie die tot 6,5 stops stabielere beelden geeft. Echt goed geluid. Zeker als je daar externe XLR-modules en microfoons bij gebruikt.
N.B.: Er zijn drie typen dedicated cameramenu’s/displays: eentje voor de gewone videofilmer met daarin onder andere de sluitertijd, gain, tijdcode, het audiovolume, de gekozen v-log en het videoformaat. Die voor de cinematografen toont de sluiterhoek in graden in plaats van de sluitertijd en de ISO-waarden in plaats van de gain. En de fotografische display heeft de sluitertijd weer terug en ISO in plaats van gain.
Het nieuwe vrij kantelbare viewerscherm aan de achterkant, de Real View Finder en de status-LCD zijn lekker groot en hebben een hoge resolutie. Verder biedt de S1H-camera de modi HDR (High Dynamic Range) in HLG (Hybrid Log Gamma), 4:2:2 10-bits HDMI-output en Anamorphic 4:3 plus een aantal praktische tools voor het maken van films, zoals tally-lights, een waveform monitor en een V-Log View Assist-functie.
Duizelt het de lezer nu al niet? Niet teveel aan specificaties en mogelijkheden en wellicht te moeilijk voor mij? Deze Lumix S1H-camera is dan ook bedoeld voor de veeleisende videoamateur en professionele gebruiker vooral gericht op de cinematografische filmer. Die kan hier echt alles in de hoogste kwaliteit mee.

Sensor en lichtgevoeligheid
De S1H benut optimaal de 24,2-megapixel 35 mm Full-Frame CMOS-sensor (35,6 mm x 23,8 mm) die beelden opneemt in maximaal in 6K. De actieve resolutie bedraagt 6.024 x 4.016 (= circa 24,2 miljoen) pixels. De S1H gebruikt een OLPF (Optical Low Pass Filter), die moiréeffecten onderdrukt. Samen met de optimale signaalverwerking door de Venus Engine, maakt dit opnames haalt dit DSLM-systeem een nog goed bruikbare gevoeligheid van maximaal ISO 51200 met minimale ruis.
Zoals gezegd legt de LUMIX S1H videoshots als eerste ter wereld vast in 6K/24p (beeldverhouding van 3:2 amorf), 5,9K/30p (beeldverhouding van 16:9) en 10bits 60p 4K/C4K. En dat zit je toch wel echt aan de absolute registratietop voor video.
Een sterk punt vormt de van de eigen Panasonic pro-camcorders overgenomen Dual Native ISO-gevoeligheid. Deze technologie maakt gebruik van een proces waarbij de sensor op een geheel andere manier wordt gelezen. Per ingestelde lichtgevoeligheid haalt deze sensor & processortechniek meer informatie uit de sensor op zonder dat de beeldkwaliteit vermindert. De camera schakelt desgewenst tussen de standaardgevoeligheid en hoge gevoeligheid met een minimale toename in ruis en andere artefacten. Dual Native ISO met de waarden ISO 400 en 4000 geeft filmmakers meer artistieke vrijheid en ze kunnen onder vrijwel alle lichtomstandigheden blijven filmen.
N.B.: Bij een Single Native ISO-beeldsensor krijg je normaal gesproken meer beeldruis als de gevoeligheid (het inzetten van de beeldversterking of gain) toeneemt. De nieuwe beeldsensor met Dual Native ISO van de S1H minimaliseert de ruis echter door op basis van de gevoeligheid het optimale circuit te kiezen voordat gain-verwerking plaatsvindt. Opnames tot ISO 51200 vormen geen probleem. Het is mogelijk om de Dual Native ISO-technologie handmatig te schakelen bij gebruik van V-log tussen LAAG (ISO 640-5000) en HOOG (ISO 4000-51200) (voor andere settings zie de website van Panasonic).

Videokwaliteit
Een belangrijke reden om een systeemcamera zoals de Panasonic Lumix S1H aan te schaffen is de Full Frame-sensor. Die geeft nu net de hoogste scherpte, een hogere lichtgevoeligheid en de filmische look bij een grote diafragmaopening. Daar het bij deze DSLM-body ook om een echte 35 mm grootte kleinbeeldsensor gaat kan je er bij het uitlezen van verschillende videoformaten alle kanten mee op. Van het volledig uitlezen van de 24,2 Mps sensor tot allerlei cropping-varianten.
Bijvoorbeeld HEVC-video-opnames in 10-bits 60p 4K/C4K waarbij een uitgelezen sensoroppervlak gelijk aan Super 35 mm wordt gebruikt. Kiest de filmer voor het volledige beeldoppervlak dan staan 4:2:2 10-bits 4K 30P-beelden in H.264 ter beschikking. Naar keuze ook het schieten van 6K video in de hoogste resolutie voor het maken van 4K-video’s met een hogere beeldkwaliteit of voor het croppen van beelden in 4K. In ieder geval staan de door ons geschoten 4 en 6K videoclips echt op topniveau. Uiteraard ook de verdienste van de bijpassende hoogwaardige L-mount objectieven van onder andere Leica, Panasonic zelf en Sigma. Het dynamisch bereik van +14 stops geeft de fijnste details in de hoge en lichte schaduwen weer. Net als bij de grotere VariCam camcorderbroers van Panasonic. Uiteraard tevens de optimale instellingen voor HDR op de flatscreen in de homecinema. Zeer mooi bij onder meer OLED-tv’s.

Kleurweergave en de V-Logs
Geheel conform de huidige trend van optimale kleurbewerking alvast in de camera zelf in plaats van de tijdrovende en dure postproduction is de S1H rijkelijk voorzien van V-Logs, LUTs en Gamut plus de eigen Panasonic kleurbewerking. Dit alles op bioscoopniveau.
De LUMIX S1H maakt gebruik van de befaamde colorimetrie van het assortiment VariCam filmcamera’s. De LUMIX S1H biedt V-Log/V-Gamut-opname voor een breed dynamisch bereik en idem dito kleurenspectrum. Kenmerkend produceert de V-Log op het eerste gezicht een vrij plat een kleurloos beeld. Dat is geen opnamefout maar juist een informatiecontainer waar je alle behouden oorspronkelijk kleurinformatie straks volgens de eigen voorkeur en maximale speelruimte uit kunt halen.
Er is een Luminance spotmeter aan boord. Deze geeft bij V-log de waarde aan in stops met 0,0 stops is 18% grijs.
De CMOS-sensor van de LUMIX S1H biedt een breed kleurenspectrum dat V-Gamut wordt genoemd. Het is de optimale kleurruimte van de S1H en is breder dan BT.2020. De logcurvekenmerken van V-Log doen enigszins denken aan negatieffilm en V-Gamut heeft een kleurruimte die nog groter is dan film.
HDR (High Dynamic Range) ontbreekt niet. Deze modus geeft zowel de lichte als donkere delen weer, waardoor het beeld er net zo uitziet als het menselijk oog het waarneemt. De camera legt videobeelden vast met een speciale gammacurve die compatibel is met ITU-R BT.2100 en gebruikers kunnen nu Hybrid LogGamma (HLG) kiezen in Photo Style. Je kunt vier Luts in de body zelf opslaan. Meer is mogelijk via de geheugenkaart.
Het klinkt voor de amateur in de eerste instantie allemaal heel ingewikkeld. In de praktijk valt dat gelukkig allemaal best mee. En met eenmaal in de vingers ben je straks de meester van de kleurenweergave.
N.B. De Lumix S1H kan tijdens het opnemen in V-log toch de oorspronkelijke kleuren in de zoeker of op de viewer weergaven. Dat heet V-Log View Assist. Tevens is er een waveformmonitor beschikbaar.

VFR en slow motion
Behalve de standaard beeldsnelheden van 24, 25, 50 en 60P biedt de Lumix S1H Panasonic-getrouw een ruime keuze aan alternatieve framerates. Dat heet VFR, Variable FrameRate. Dat komt van pas bij sport, actie, bewegingsanalyse, rewind en creatieve bewegingseffecten. De VFR kent overcranked (voor slow-motioneffect) en undercranked (voor fast-motioneffect). Deze zijn op te nemen in C4K/4K (60 fps, maximaal 2,5x langzamer in 24p) of Full-HD (180 fps, maximaal 7,5x langzamer in 24p). De minimale framesnelheid voor fast-motioneffectvideo’s is 2 fps. Daarnaast kan je ook HFR (High Frame Rate) video’s met geluid schieten. Dit zelfs met de AF aan. Er zijn verschillende effecten mogelijk voor het produceren van slow-motioneffectvideo’s tijdens het nabewerkingsproces.
In ieder geval zien de geschoten videobeelden er allemaal fraai vloeiend, scherp en zonder artefacten uit.

Beeldstabilisatie
Bij beeldstabilisatie maak je onderscheid in video en foto. Bij video gaat het om bewegingsonrust ten gevolge van kleine ongewenste camerabewegingen. Bij foto om onscherpte door trillingen van de hand bij lagere sluitertijden en lange brandpunten. Bij de S1H gaat het om zowel interne (body) als externe (in het objectief) beeldstabilisatie
De 5-assige Body I.S. (Image Stabilizer) corrigeert de handbewegingen effectief via een eigen algoritme dat de trillingsinformatie nauwkeurig berekent. Deze informatie komt uit zowel de gyrosensor als ook door de beeld- en versnellingsmetersensor. Deze nauwkeurig vorm van trillingsdetectie maakt het mogelijk om een 6 stops langere sluitertijd te gebruiken. Combineer de IS met de 2- O.I.S. (Optical Image Stabilizer, 2-assig) van objectieven uit de Lumix S-serie en de beeldstabilisatie wordt nog een stuk krachtiger tot 6,5 stops. Heel nuttig bij teleshots en weinig licht.
De 5-assige Dual I.S. 2 werkt zowel voor foto- als voor video-opnames, inclusief 4K. De Body I.S. compenseert camerabewegingen zelfs als er andere L-Mount-lenzen zonder O.I.S. worden gebruikt. In onze praktijk was het stabiliserende effect uit de hand duidelijk zichtbaar.
In de praktijk lukte het ons met gemak een toch wel zware camera als de S1H met 24-70 mm F2.8 objectief vrijwel trillingvrij uit de hand te filmen. Idem vloeiende pans te draaien.

AutoFocus
Er is keuze uit een breed scala aan AF-modi. Van single tot continu en allerlei voorkeursinstellingen. Bij Panasonic werkt de bliksemsnelle AF-technologie via het toepassen van geavanceerde bedieningstechnologie op de lens, sensor en beeldverwerker. De lens en sensor communiceren met elkaar met een maximale snelheid van 480 fps. Door Contrast AF te combineren met DFD-technologie, realiseert de LUMIX S1H een uiterst snelle en nauwkeurige AF van circa 0,08 seconden.

Body
De Lumix S1H heeft het formaat en gewicht van een grote robuuste professionele spiegelreflexcamera. Het volledig gegoten voor- en achterframe bestaat uit een magnesiumlegering dat bestand is tegen zware omstandigheden bij gebruik buiten. Spatwater- en stofdicht plus bestand tegen 10 graden vorst. De duurzame sluiter haalt minimaal 400.000 cycli. Ook beschikt deze ‘hightechtank’ over een innovatieve ventilator die de sensorwarmte zo efficiënt verspreidt dat er onbeperkt video-opnames kunnen worden gemaakt.
Alle knoppen zitten op de plaats die de ervaren Panasonic-gebruiker verwacht. De LUMIX S1H heeft meerdere Fn-knoppen op de voorkant van de body voor snelle toegang tot de bijbehorende functies. Hier zit ook de tweede (sub-)videoknop, zodat de gebruiker vanaf de linkerkant bij de recordknop kan.
Het op te nemen beeld bekijken of volgen en naar de opname-info kijken doet de gebruiker via drie hoge resolutie schermen. De zeer heldere uitklapbare en kantelbare 3,2 inch touchscreen-viewer aan de achterkant met 2.330K pixels en een beeldverhouding van 3:2. De Live View Boost verhoogt de gevoeligheid om de compositie zelfs in het volledig donker nog te kunnen controleren. En er is voor het scherm een Night-modus die een zachte achtergrondverlichting produceert.
N.B.: Voor een optimaal zicht tijdens (buiten-)opnamen raden wij een opsteekmonitor (anex AV-recorder) van Atomos Ninja/Inferno of Blackmagic Design Video Assist aan. Begin 2020 wordt, heel wenselijk, tevens een Panasonic RAW-formaat verwacht.
De Real View Finder (Elektronische zoeker) biedt werelds hoogste resolutie van 5.760 pixels. Al naar gelang de opnamesituatie kan de vergrotingsfactor van 0,78x veranderd worden in 0,7x of 0,74x. Deze OLED-zoeker geeft beelden vloeiend weer bij 60 fps/120 fps (wijzigbaar) met een minimale circa 0,005 seconden bij de respons. De hoge contrastratio van 10.000:1 zorgt voor uitzonderlijk goed zicht. En de statusmonitor is lekker groot, scherp en helder voor de volledige informatievoorziening van de gebruiker.
De Lumix S1H heeft twee SD-geheugenkaartsleuven die compatibel zijn met snelle UHS-II-kaarten met grote capaciteit en videosnelheidsklasse 90 (aanbevolen!). Er is keuze uit de opnamemodi Relay Recording, Backup Recording en Allocation Recording, die de mogelijkheid bieden om video- en fotogegevens op een aparte kaart op te slaan. De 7,4-V 3.050 mAh batterij met hoge capaciteit biedt een lange opnameduur van circa 2 uur in alle opnamemodi.
De Lumix S1H is compatibel met 4:2:2 10-bits 4K 60p/50p HDMI-output en heeft een volwaardige HDMI Type A-aansluiting. Daarnaast is de Lumix S1H voorzien van een kabelhouder voor de HDMI-kabel om te voorkomen dat deze losschiet op locatie.
De Lumix S1H is ook compatibel met Time Code IN/OUT-synchronisatie via de flitssynchronisatie-aansluiting en meegeleverde BNC-converterkabel. Dit vereenvoudigt niet-lineaire bewerking van beeldmateriaal dat is vastgelegd met meerdere camera’s.
Bluetooth 4.2 (bekend onder de naam BLE: Bluetooth Low Energy) maakt een continue verbinding met een smartphone of tablet mogelijk bij minimaal stroomverbruik.

Audiokwaliteit
De geluidskwaliteit van de S1H doet niet onder voor die van pro-camcorders. Zeker als je de camera uitbreidt met een externe XRL-module plus microfoons. Een andere goede oplossing vormt de combinatie met een gesynchroniseerde fieldrecorder voor audio of een opsteekcombinatie van monitor en AV-recorder. Handig is dat de statusdisplay het volume van de beide audiokanalen toont.

Accessoires
Belangrijke accessoires zijn voor audio de XLR-microfoonadapter (DMW-XLR1), een plug-in adapter voor XLR-microfoons voor het vastleggen van hoogwaardig stereogeluid. Dit is ideaal voor lip-sync-opnames. Speciale knoppen maken directe, snelle bediening mogelijk. Je kunt kiezen uit MIC, LINE en condensatormicrofoons.
Heel nuttig zijn de afstandsontspanner (DMW-RS2), oogschelp (DMW-EC6), batterijgrip (DMW-BGS1) en batterijlader (DMW-BTC14). De batterijlader is ook compatibel met USB PD en laadt de batterij in circa twee uur. Verder noemen wij een tijdcode kabel met aansluiting voor de hotshoe.
Aan te bevelen valt om een aparte set grijsfilters of een variabel ND-filter er bij te kopen.

Ook fotografie
Met al die aandacht voor video vergeet je snel dat de S1H ook een prima fotocamera is. Fotografische beelden om te zoenen. Met continue autofocus haalt de S1H 6 foto’s per seconde vastleggen, met AF-S wordt dat 9 fps. Je kunt tevens fotoreeksen in 4K of 6K vastleggen en daar later de beste opname uit selecteren. Via de High Resolution mode legt de camera acht achtereenvolgende beelden vast terwijl de sensor wordt verplaatst, en voegt ze samen tot één opname van 96 megapixel (12.000 x 8.000 pixels). Als het onderwerp tussentijds een beetje beweegt ondervangt de camera deze door het detecteren daarvan. Daarnaast uiteraard een uitstekende beeldstabilisatie. De geschoten RAW- en JPEG-bestanden zijn uit de kunst.

Praktijkoordeel
De Panasonic Lumix S1H is de 4-6K cinematografische systeemcamera zowel voor de veeleisende videoamateur als filmische professional. Met gewoon een sublieme AV-kwaliteit die tal van duurdere concurrenten naar de kroon steekt. Bovendien geheel naar eigen maat en smaak op de beoogde videoscenes te configureren. Je kunt wel kiezen uit zo’n 26 verschillende videoparameters om net dat beeld te schieten dat bij jouw cinematografisch verhaal past. Zelfs anamorf 4:3.
Er is inmiddels een ruime keuze uit L-mount objectieven. De body met L-mount-objectief zijn wat aan de zware kant voor het uit de hand schieten maar het kan gewoon met de eigen OIS. Staand op statief heb je een ware een stabiele beeldgoudmijn. Een prima lichtgevoeligheid, hoog dynamisch bereik en de interne postproduction doen de cinematograaf watertanden. De ergonomie qua lay-out, het hoge resolutie zicht op het beeld plus informatie en de voor videospecifieke menu’s vind je nauwelijks bij de camcorderconcurrentie. Opmerkelijk is de goede continue AF en het behoud van geluidkwaliteit bij de hogere framerates. Deze AF maakt ook het gebruik voor run and gun en desgewenst vlogging mogelijk.
Aanbevolen voor de ervaren cineast en videoamateur die de hoogste filmische prestaties ambieert. De Panasonic Lumix S1H is zijn aanschafprijs meer dan waard.

Prijzen & Info
Panasonic Lumix S1H body € 3.999,-
Panasonic, www.panasonic.nl

Ulco Schuurmans

 

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
RAW-video-uitvoer voor de Nikon Z 7 en Z 6
Nikon heeft de beschikbaarheid aangekondigd van RAW-video-uitvoer voor de Z 7 en Z 6 full-frame ...