Panasonic Lumix S1 met Leica L-vatting: hoogwaardige fullframe systeemcamera voor video en foto

Redactie Fotocamera Reviews

Archief Digital Movie 128-2019
Ronduit indrukwekkende specificaties: een 24,2-megapixel full-frame voor 4K video tot 60P geoptimaliseerde beeldsensor, 6-stops Dual I.S. beeldstabilisatie en een Real View zoeker met OLED-scherm goed voor 5.760K pixels. En daar blijft het bij de nieuwe Panasonic Lumix S1 spiegelloze systeemcamera niet bij. Samen met Leica en Sigma werd bovendien ingezet om de L-mount voor de bijpassende optisch hoogwaardige verwisselbare objectieven.

Panasonic was tien jaar geleden de nestor van de compacte systeemcamera met de MFT-vatting. Daaruit ontstond een uitgelezen succesvolle reeks van foto- en videocamera’s plus de combinaties daarvan. Ook Olympus maakt deel uit van dit Micro Four Thirds-pact.
Nu komt Panasonic echter met twee fullframe-modellen uit. Daarvan is de Lumix S1 met 24,2 megapixel CMOS-sensor de ideale combinatie van het in de hoogste resolutie videofilmen op 4K en het tevens kunnen schieten van uitstekende foto’s en beeldreeksen. Naast de Lumix S1 is er ook de high-end fotografie gerichte S1R met een 47 megapixel beeldsensor.

Stijgende vraag naar full-frame
In de afgelopen jaren steeg de vraag naar systeemcamera’s met een full-frame beeldsensor en dezelfde functionaliteit plus ergonomie als de spiegelreflexcamera. Daarvoor zijn diverse redenen aan te voeren. Een full-frame, 36 x 24 mm kleinbeeld, beeldsensor biedt meer en grotere pixels dan sensoren van kleinere afmetingen. Nu is natuurlijk bij video in principe 8 mps al voldoende voor standaard UHD (4K standaard en cinema) maar als je over 24 mps beschikt kan je daar allerlei beeld verbeterende dingen mee doen. Bijvoorbeeld oversampling en aanvullende correcties plus minder beeldcompressie en 4:2:2 YUV op 8 of 10 bit opnames. Daarnaast kan je met 24,2 Mps RAW- of JPEG fotografische bestanden geschikt voor A3 of posterafdrukken schieten. Zelfs op de hogere beeldsnelheden van 10 frames per seconde of hoger.
Grotere pixels (feitelijk de photosites) maakt de camera tevens een stuk lichtsterker en meer ruisvrij. Het zonder flits of videolamp opnemen is op ISO-waarden van 6.400 tot 51.200 heel goed mogelijk. Kortom fullframe draait de hand niet meer om voor schemering, nacht en verduisterde ruimtes. Full-frame heeft ook gevolgen voor de scherptediepte. Je kunt met grote diafragmaopeningen en een lekker fraaie (Bokeh) onscherpe achtergrond werken. Ideaal voor de zogenaamde filmische look en portretten. Door de compactere bouw bij spiegelloze systeemcamera’s kunnen de verwisselbare objectiever kleiner zijn en dichter op de beeldsensor zitten.

Richting DSLR-afmetingen?
Aanvankelijk grepen veel fotografen naar de compactere systeemcamera in plaats van de aanmerkelijke grotere en zwaardere Digitale Single Light Reflexcamera (DSLR = de spiegelreflex). Dan behoeft de fotograaf minder gewicht mee te torsen en kan met een kleinere fototas volstaan worden. En bij video kon je met een lekker compacte systeemcamera bijna net zoveel als met een stuk grotere draagbeugelcamcorder. Een kleinere camera betekende echter ook een stuk kleinere sensor. Bijvoorbeeld APS-C, MFT of 1 inch. Die was dan wel flink goedkoper dan een fullframe.
Voor de gevorderde foto- en videograaf bleven echter de ergonomische functionaliteit en de ware 35 mm sensor aan het creatieve vakgevoel knagen. En zie daar: de spiegelloze systeemcamera gaat qua formaat en ergonomische functionaliteit voor zowel foto als video weer naar het DSLR-formaat. Wel net iets compacter en minder zwaar doch veel scheelt dit niet meer. Uiteraard wel in nu bereikte hoogwaardige foto- en videoprestaties gelijkwaardig aan DSLR-Pro.

De full-frame sensor
Als je een nieuw fullframe foto/videocamerasysteem in de markt wil zetten dan moet je dat meteen ook op topkwaliteit doen dacht Panasonic samen met Leica en Sigma. En het resultaat mag beslist gezien en professioneel gebruikt worden. De LUMIX S1 full-frame spiegelloze systeemcamera heeft zoals gezegd een CMOS-sensor van 24,2 miljoen pixels (35,6 x 23,8 mm). Deze beeldsensor biedt een breed dynamisch bereik en uitstekende signaal-ruisverhoudingen bij hoge ISO-waarden. Door een efficiënt pixelontwerp en de zeer krachtige Venus Engine beeldprocessor kan een maximale ISO-waarde van 51.200 (extended ISO zelfs tot: 204.800) worden ingesteld.
Wie een extra hoge resolutie nodig heeft kan de High Resolution Mode gebruiken om beelden vast te leggen op maar liefst 96 miljoen pixels. Deze modus combineert de beeldinformatie vastgelegd tijdens het maken van acht opeenvolgende opnames waarbij het Body I.S.-systeem de sensorpositie steeds een halve pixel verplaatst. Deze pixelshifting resulteert in een RAW-bestand van 12.000 x 8.000 pixels. Met de High Resolution Modus valt ook bewegings-onscherpte te onderdrukken.

Beeldstabilisatie
Een kwestie van bij elkaar optellen: het 5-assige Body I.S. (Image Stabiliser) systeem compenseert het effect van cameratrillingen, zodat een langzamere sluitertijd van 5,5 stops mogelijk is. Gecombineerd met de 2-assige O.I.S. (Optical Image Stabiliser) in de objectieven uit de LUMIX S-serie, verhoogt dit Dual I.S. 2-systeem het compensatieniveau tot 6 diafragmastops. Hiermee kan je een groot aantal ongewenste camerabewegingen bij videoshots en foto’s op langere sluitertijden compenseren. De achterliggende geavanceerde technologie combineert de door de gyrosensor waargenomen trillingen met informatie afkomstig van de CMOS-sensor en van een versnellingsmetersensor.
Om fotografen te helpen de oorzaak van cameratrillingen te achterhalen, is de camera uitgerust met een I.S. Status Scope, die trillingen grafisch weergeeft.

Scherpstellen
Ook bij de AF gooit de Lumix S1 hoge ogen, razend snel en heel accuraat. Het gaat hierbij om een combinatie van contrastdetectie met de unieke DFD-technologie van Panasonic voor een ultrasnelle beeldverwerking. De Venus Engine, CMOS-sensor en nieuwe LUMIX S-objectieven communiceren met een snelheid tot 480 fps, waardoor het systeem binnen 0,08 seconden reageert. Deze autofocus werkt zelfs bij -6 EV.
De Advanced Artificial Intelligence Technology, die mensen, katten, honden en vogels detecteert, zorgt voor een nog betere scherpstelling en AF tracking. Door het onderwerp te identificeren, kan het systeem op de bewegingspatronen inspelen en kan de autofocus het onderwerp volgen, zelfs als het zich met de rug naar de camera bevindt. Gezicht-, oog- en pupildetectie zorgen ervoor dat er goed wordt scherp gesteld bij portretten.
Bij snel bewegende onderwerpen kan de LUMIX S1 opnames maken bij 9 fps in AFS of 6 fps met continue autofocus. Met de modus 6K Photo maak je 30 fps burstopnames opgeslagen als JPEG-bestanden van 18 megapixels. De 4K Photo biedt de mogelijkheid om een reeks foto’s te maken bij 30 of 60 fps met een resolutie van 8 megapixels.

Je ziet optimaal wat je opneemt
De elektronische zoeker biedt een OLED-scherm met 5,76 miljoen pixels zo’n beetje de hoogste resolutie ter wereld. Bijna net het niveau van een optische DSLR-zoeker. Deze Real View Finder ververst met een snelheid tot 120 fps en heeft een minieme vertraging van slechts 0,005 seconden. Hierdoor zien bewegingen er soepel en realistisch uit tijdens het volgen van bewegende onderwerpen. In combinatie met een contrastratio van 10.000:1 zorgt de schermresolutie voor een zeer helder en gedetailleerd beeld. De vergrotingsfactor van de zoeker kan worden ingesteld op 0,78x, 0,74x of 0,7x al naar gelang de voorkeur van de fotograaf.
Het 3,2-inch touchscreen van de camera heeft een resolutie van 2,1 miljoen pixels. Zoals gewenst voor video en andere opnamestandpunten of selfies kantelbaar over drie assen. De Night Mode, Live View Boost en verlichte knoppen zijn handig voor gebruikers die in donkere omstandigheden werken. Bovenop de camera bevindt zich het grootste status-LCD met achtergrondverlichting binnen zijn klasse. Hierop kan de gebruiker in één oogopslag de belangrijke instellingen kan controleren.

Videospecificaties
Net als bij de GH5 en GH5S pakt ook de S1 groots uit bij de opnamekwaliteit en interne verwerking van video. Bij de 4K-video-opnames heb je de keuze uit 24/25/30P en 50/60P beelden per seconde. Bij 24/25/30 P sluitertijden gebruikt de S1 alle verkregen pixelinformatie. Op 50/60P vindt een lichte cropping plaats omdat anders de enorme hoeveelheid data uit de verwerkingsbocht knalt. Bij het gebruik van de volle sensorbreedte blijven de brandpuntsafstand van de geplaatste objectieven en de geringe scherptedieptebehouden behouden. Professioneel zijn de verschillende gammacurves, waaronder industriestandaards als Cinelike D/V en Like709. Om de hoeveelheid nabewerking te beperken, kan de editor kiezen voor een Flat Mode met minder contrast en verzadiging. Het nieuwe Hybrid Log Gamma (HLG) profiel maakt opnames met een nog breder dynamisch bereik met rijke kleuren (Like2100) benadert de kwaliteit van het menselijk oog.
Opslaan doe je de video-opnames in tot 4K 60/50p 4:2:0 in 8 bits op een SD- of XQD-geheugenkaart. Daarvoor zijn er twee kaartslots achter een apart klepje: een UHS SD-II V90 en een tweede XQD voor 400 MB/s. Bij video is 4:2:2 8 bit kleurensampling mogelijk via HDMI. Panasonic brengt in 2019 een softwarekey uit voor 4K 60/50p 4:2:2 10 bits via HDMI-output en 30p/25p/24p in 4:2:2 10 bits in de camera zelf. Deze upgrade voorziet de LUMIX S1 tevens van V-Log met een extra hoog dynamisch bereik. Het opnemen kan continu doorgaan tot de geheugenkaart vol zit. Sluit de HDMI-poort uit op een externe Atmos viewerrecorder en je kunt vrijwel ongelimiteerd opnemen.
Met High Speed Video is 2x slow motion mogelijk bij 60fps in 4K, en tot 6x slow motion in Full HD met framesnelheden tot 180 fps.
Het geluid is in principe van een relatief hoge interne kwaliteit. Microfoon en de line-input gaan via microfoonaansluiting van 3,5 mm. Een 3,5 mm aansluiting voor de hoofdtelefoon ontbreekt niet. Optioneel is er voor nog betere audioregistratie de DMW-XLR1 microfoonadapter met XLR-invoerbronnen en handmatige regeling van het volume.
Voor de fotografie zijn interessant de HLG Photo Mode (Hybrid Log Gamma) voor levendige HDR-foto’s, flitssynchronisatie van 1/320ste seconde, een sluitertijd van 1/8000ste seconde, een nieuwe warme sfeervolle AWB voor betere portretten, Highlight Weighted Light Metering Mode geeft prioriteit aan het behoud van details in de lichtste delen van het beeld, nu ook de beeldafmetingen 65:24 Film Panorama en 2:1, Tether USB-afstandsbediening vanaf de pc en het vastleggen van de Exif opnamegegevens.

Solide en ergonomisch ontwerp
Omdat de LUMIX S1 is ontwikkeld voor professionele gebruik is de camera uiteraard bestand tegen zwaar/intensief gebruik. Hij heeft daarom een gegoten voor- en achterkant van een magnesiumlegering, en ook zijn alle naden en knoppen geseald. De camera is bestand tegen stof en spatwater en werkt bij temperaturen tot -10°C.
De bedieningsknoppen zijn op basis van ergonomisch onderzoek geplaatst, zodat de gebruiker zich volledig kan concentreren op het maken van opnames. Er is een joystick die in acht richtingen (waaronder diagonaal) werkt, een verfijnde userinterface en een vergrendelingsknop voorkomt ongewilde bediening. De gebruiker specificeert zelf de te vergrendelen functies.

L-objectieven
De LUMIX S-serie is gebaseerd op de L-vatting van Leica zoals voornamelijk bedoeld voor professioneel gebruik. Betere kwaliteitseisen en optische prestaties vind je gewoon niet in de marktsegment. Alle objectieven zijn weer-, stof-, water- en vorstbestendig, zijn voorzien van OIS en kunnen snel schakelen tussen de verschillende scherpstelmodi. Panasonic start met een F4 70-200 mm, een F 1.4 50 mm en een F4 24-105 mm. In 2020 worden in totaal tien L-objectieven verwacht. Daarnaast gaan ook Sigma L-mounts (verwacht 14) en Leica (verwacht 18) leveren.
Het scherpstelelement van de lenzen wordt bewogen door geavanceerde motoren die het S-systeem met een snelheid tot 480 frames per seconde ondersteunen. Voor een optimale bediening hebben de lenzen een koppelingsmechanisme waarmee op elk moment direct kan worden gewisseld van automatisch naar handmatig scherpstellen.

Praktijk en conclusie
Als je de Lumix S1 in handen krijgt denk je meteen “Wat een professioneel beest van een systeemcamera!” Solide. Robuust, spatwaterdicht en ergonomisch bediening net als een DSLR. Wel behoorlijk aan de maat en gewicht met het 24-105 mm objectief. Deze camera is gemaakt voor de professionele en veeleisende video/fotograaf. Fullframe zoals het bedoeld duidelijk is voor video en foto.
Bij video draait het daarbij vooral om de filmische look en hogere lichtgevoeligheid. An sich overtreft de 4K interne beeldkwaliteit die van de GH5(S) niet maar je hebt dus wel de filmische zegeningen van fullframe. Over het geluid valt niet te klagen. Zeker als je de XLR-adapter inzet.
Bij de fotografie krijg je een dijk van een plaatje. Hoge scherpte, groot dynamisch bereik en echt mooie natuurlijke kleuren. De AF functionaliteit heeft het bij ruim 90 % van de opnamen aan het juiste scherpe eind. Alleen bij het starten uit volledig onscherpte heeft de camera daar soms moeite mee. Over de OIS alle lof. Het werkt gewoon prima. De meegeleverde optiek is van topniveau en een betere zoeker vind je nergens. De 6K Photomodus schiet prima 18 Mps beelden op 30 fps. En de instelmenu’s zijn behoorlijk gebruiksvriendelijk. Verder is de mechanische sluiter ongewoon stil voor zo’n grote camera. De nieuwe 7.4V 3050mAh (23Wh) acci haalt tegen de 1050 foto’s in powersave modus en ruim een uur video. Reserve-exemplaren blijven aanbevolen.

Conclusie
Een professionele systeemcamera van DSLR-allure met een hoog videopotentieel. Uiteraard met een bijpassend prijskaartje maar dat is het Panasonic S1-systeem dan ook echt wel waard. Een ware concurrent voor de fullframes van Nikon, Canon en Sony!

Prijs
Panasonic Lumix S1 body € 2.499,-
Panasonic Lumix S1 met 24-105 mm objectief € 3.399,-
www.panasonic.nl

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Think Tank Retrospective V2.0- Black serie en Urban Access 13 en 15 rugzakken
Transcontinenta introduceert de Retrospective V2.0- Black serie en de nieuwe Urban Access 13 en 15 ...