Sony FDR-AX1

Review Sony FDR-AX1

Redactie Camcorder Reviews

Ultra hd is het beeld van de toekomst, maar uitzendingen in die superhoge resolutie zijn er vooralsnog niet. Dat hoeft voor u geen probleem te zijn, want met de Sony FDR-AX1 maakt u zelf films in ultra hd.

Televisies met de overtreffende trap in beeldscherpte zijn inmiddels volop te koop. Het ultra hd-beeld is maar liefst vier keer zo scherp als full hd: 3840 x 2160 pixels tegenover 1920 x 1080. Het vastleggen van beeld in deze bijzonder hoge resolutie is technisch gezien echter geen eenvoudige opgave. Niet alleen omdat één beeld vier keer zoveel pixels telt, maar vooral omdat er vijftig hele beelden per seconde moeten worden vastgelegd. Kent een avchd-camcorder (full hd) een maximale bitsnelheid van 28 Mbit/s, bij de Sony FDR-AX1 bedraagt die maar liefst 150 Mbit/s. Om die hoeveelheid data op te kunnen slaan, wordt bij de FDR-AX1 een nieuw type geheugenkaart gebruikt.

Aantrekkelijke prijs

Sony FDR-AX1Met een prijskaartje van krap 4.500 euro is de Sony FDR-AX1 geen koopje. Zeker als we zien voor hoe weinig geld een full hd-camcorder inmiddels al te koop is. Realiseer je je echter dat het beeld vier keer zoveel pixels bevat en er bovendien vijftig hele beelden per seconde worden opgeslagen, dan wordt de prijs een stuk aannemelijker. Weet je daarnaast wat de camera allemaal kan en welk comfort hij biedt, dan mogen we zelfs spreken van een zeer aantrekkelijke prijs.

Qua uiterlijk lijkt de FDR-AX1 veel op de eerder geteste Sony full hd-camcorder HDR-AX2000. Deze camera kostte tijdens de introductie (voorjaar 2010) 4.399 euro. Voor slechts honderd euro meer is het beeld van de FDR-AX1 viermaal scherper.

In de vingers

De Sony FDR-AX1 beantwoordt naar onze mening ruimschoots aan de wensen van filmers die een camcorder geheel in de vingers willen hebben en optimale prestaties verlangen. Het objectief biedt 20x zoom met een ruime groothoek. De lichtsterkte in groothoek bedraagt f 1:1.6. Naarmate wordt ingezoomd loopt de waarde terug tot f 1:3.4. De lichtgevoeligheid is natuurlijk afhankelijk van de combinatie objectief, beeldsensor en achterliggende elektronica. Als beeldsensor gebruikt Sony een 1/2,3-inch CMOS-sensor met bruto maar liefst 18.900.000 pixels. Voor opname in ultra hd worden er 8.300.000 pixels benut. Zoals uit de test zal blijken, is de FDR-AX1 geen kampioen in lichtgevoeligheid.

Sony FDR-AX1Hetzelfde zagen wij bij de eerste modellen full hd-camcorders: ook die waren aanvankelijk minder lichtgevoelig dan de toenmalige topmodellen dv-camcorders (standaardresolutie). Slecht vinden wij de lichtgevoeligheid absoluut niet. In vergelijking met de prestaties van de nieuwste modellen full hd-camcorders blijft de FDR-AX1 iets achter. Toch kunnen er in een redelijk verlichte omgeving al goede opnamen worden gemaakt. Voor het bereiken van een videosignaal met 100 procent amplitude noteren wij slechts 16 lux. Voor een goed beeld – dat wil zeggen dat de ruis in een bewegend beeld nauwelijks meer zichtbaar is – noteren wij 112 lux. Dit bij een sluitersnelheid van 1/50 seconde en diafragma f 1:2.8, met een versterking van +12 dB.

Goed scherpstellen

Problemen met de beeldindruk zullen eerder worden ondervonden door een onjuiste scherpstelling. Niet dat de automatische focussering onder de maat presteert, maar elke afwijking in het gewenste scherptepunt zie je in het ragscherpe beeld. De camera biedt echter wel een aantal hulpmiddelen om het scherptepunt te controleren. Via Peaking wordt wat scherp is afgebeeld met een gekleurde rand weergegeven. Bij handmatige scherpstelling kan het beeld bovendien worden uitvergroot. Daarvoor is een aparte toets op de handgreep gemonteerd. Het 3,5-inch lcd-scherm is weliswaar scherp, maar heeft niet de scherpte van full hd, laat staan van ultra hd. Peaking en de uitvergrootoptie komen dan ook erg goed van pas. Het lcd-scherm kan uiteraard worden gedraaid. Dit geldt ook voor de zoeker. Hierop kan bovendien de meegeleverde extra grote oogschelp worden gemonteerd.

De FDR-AX1 is een handcamera. Dit betekent dat hij met zijn gewicht van 2770 gram bij langdurig gebruik zwaar in de hand wordt. Het gebruik van een statief is niet alleen aan te raden om prettiger te werken, maar vergroot ook de kans op trillingsvrije beelden. Al moeten we wel opmerken dat de beeldstabilisatie uitstekend functioneert.

Snelle actie

Sony FDR-AX1De FDR-AX1 heeft tal van toetsen om direct in te kunnen grijpen. Dat vinden wij een groot voordeel. Wilt u er echter effectief gebruik van kunnen maken, dan is wel enige oefening vereist om de toetsen snel te kunnen vinden.

Drie veelgebruikte instellingen, die voor scherpstelling, zoom en belichting, zijn als ring om het objectief uitgevoerd. Heel langzaam zoomen kan ook met de grote tuimeltoets. Boven op het handvat is een tweede zoomtoets gemonteerd. Die is op een vaste snelheid in te stellen. Deze toets is ook handig als je een loopshot wilt maken. Wederom is er wel enige oefening nodig, ditmaal om de camera tijdens het lopen zo stil mogelijk te kunnen houden.

Nieuw type geheugenkaart

Voor we ons eerste shot kunnen maken, moet uiteraard de accu worden geladen. Op de meegeleverde lader kan de accu niet extern worden opgeladen. (Wie dat wel wil, moet de optioneel leverbare externe lader aanschaffen.) Ook moet een geheugenkaartje worden ingeschoven.

Dat kan geen sd-kaartje zijn, al heeft de FDR-AX1 wel twee sd-slots. Om de gigantische datastroom aan te kunnen moet een zogenoemd xqd-kaartje in de camera worden geschoven. Het kunnen er ook twee zijn. Dit nieuwe type kaartje heeft wel zijn prijs. Gelukkig levert Sony een 32GB-exemplaar mee. Met dit kaartje kan in de hoogste kwaliteit ongeveer 22 minuten worden gefilmd. De accu is dan nog lang niet leeg. Dit ondanks het feit dat de signaalverwerking in de FDR-AX1 de nodige energie vraagt. Om die reden is een ventilator in de camera aangebracht. Die hoor je zachtjes ruisen, maar het ventilatorgeluid klinkt niet door in de opname.

Uitgebreid geluid

Sony FDR-AX1Het geluid kan met de ingebouwde microfoon in stereo worden vastgelegd en klinkt dan erg goed, met voldoende lage tonen. In de houder kan een richtmicrofoon worden geschoven. Uiteraard kan op de FDR-AX1 het geluid met de hand worden ingesteld, dit met twee regelaars. De camera beschikt over twee gebalanceerde XLR-aansluitingen. Aan de aansluitingen kan een voedingsspanning worden toegevoegd (phantom). Ideaal als met lange kabels moet worden gewerkt. Met de schakelaar aan de achterzijde van het blokje is het ingangsniveau per kanaal op line of microfoon te schakelen. Uiteraard is er een aansluiting voor een hoofdtelefoon aanwezig en is het volume ervan te regelen.

Praktijkervaringen

Het prettigst en stabielst werken we met de zoeker voor het oog, de rechterhand om de handgreep en de linkerhand om het objectief. Bij gebruik van het lcd-scherm moet je de camera verder van je af houden, en dat wordt al snel erg zwaar. Het lcd-scherm is de prettigste optie als vanaf statief wordt gewerkt. Overigens is het geen aanraakscherm. Dat is door de vele toetsen en drie ringen niet nodig.

Sony FDR-AX1Met de camera in de stand Auto kan in principe alles automatisch worden geregeld, al zal dan ook de schakelaar voor de focussering op Auto moeten worden gezet. Het is echter duidelijk dat deze stand is bedoeld om snel te kunnen handelen, terwijl de camera ontworpen is voor professionals die het beeld naar de hand willen zetten. Zo kent de beeldversterking (Gain) drie voorkeuzestanden, waarbij via het menu aan elke stand een waarde kan worden toegekend. Hiermee is het mogelijk om zelf te bepalen hoeveel ruis er in het beeld aanwezig mag zijn. Ook bij de witbalans kunnen vooraf drie waarden worden ingesteld. Dit is handig in een opnamesituatie waarbij zowel met daglicht als met kunstlicht moet worden gewerkt, zoals een trouwreportage.

Voor een optimale scherpte en een geringe scherptediepte is het ingebouwde grijsfilter in drie standen instelbaar.

Voor de fijnproever gaat de Sony FDR-AX1 nog een stuk verder. Wat wij als eerste waarderen is de zebrafunctie, waarmee op overbelichting kan worden gecontroleerd. De waarschuwing is instelbaar op 100 of 70 procent videoniveau. Maar ook het gamma is instelbaar, en zelfs de scherpte-indruk en de huidtinten.

Weergave en kwaliteit

Om beeld en geluid vanuit de camera te kunnen afspelen moet op de toets Thumbnail worden gedrukt, waarna we een overzicht van de shots zien. Via de toetsjes boven op de camera, dit wil zeggen onder het lcd-scherm, kan een shot worden gekozen. Hier zien we ook de overige toetsen voor de weergave van het beeld. Slowmotion blijkt niet mogelijk. Ook record review, het terugzien van het laatste deel van de voorgaande opname, is niet beschikbaar.

Sony FDR-AX1Via de hdmi-uitgang (2.0) kunnen beeld en geluid op een tv worden afgespeeld. Daartoe moet via het menu wel eerst de resolutie van de tv worden gekozen, want ultra hd gaat op een full hd-tv niet lukken.

Op onze full hd-tv ziet het beeld er bijzonder goed uit. De indruk is dat het beeld scherper is dan dat van een vergelijkbaar model full hd-camcorder.

Sluiten we de FDR-AX1 aan op een ultra hd-tv, dan openbaart zich de ongekende scherpte. Ja, ultra hd is echt een stap verder dan full hd. Hier zien we ook eerder het verkeerd gekozen scherptepunt, maar het verschil in scherpte en onscherpte komt ook beter tot zijn recht. Het beeld wordt daardoor dynamischer. Al met al zijn wij zeer onder de indruk van de beeldkwaliteit.

Conclusie

Filmen in ultra hd is een nieuwe en bijzondere ervaring, vooral als je de opnamen op een ultra hd-tv terug kunt zien. De beelden ogen ongekend scherp. Mede doordat er vijftig hele beelden per seconde worden vastgelegd, zien bewegingen er ook goed uit. Ook de kleurweergave is erg mooi. Twee weken filmen met de Sony FDR-AX1 heeft ons ook geleerd dat er nauwkeurig op de juiste scherpstelling moet worden gelet. De camera biedt hiertoe hulpmiddelen.

De grote vraag is natuurlijk of het zin heeft om voor een ultra hd-camera te kiezen. Wij denken van wel. Ultra hd heeft de toekomst, en het is met de FDR-AX1 ook mogelijk om in full hd te filmen. Nog niet alle montageprogramma’s kunnen met dit formaat!

2 Comments

  1. Ik ben in het bezit van een FDR-AX.
    Bij het opnemen stel ik vast dat er fouten optreden in de beeldvorming. (een soort schuter in sommige beelden)
    Reeds twee maal is de camera in herstelling geweest.
    Uitleg van de herstelfirma, beelden werden opgestuurd naar Japan.
    Je moet maar overschakelen op een manuele instelling van de camera om geen fouten in de beelden te bekomen.
    Verder geen nieuws meer van Sony.
    Blijkbaar hebben jullie dat met de testen deze fout niet vastgesteld.

    1. Beste Servaes,

      Nee, ik heb niets gehoord van de testredacteur. Ook de collega’s van Hardware Info heb ik hier niet over gehoord. Wellicht is het apparaat toch defect wat u hebt?

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Check Also
Pathe-Thuis
Sony voegt Pathé Thuis toe aan Bravia-televisies
Sony heeft er zin in en gaat lekker door met Apps toevoegen. Deze keer Pathé ...