Rolling Shutter

Roling shutter en andere beeldvervormingen

Redactie How to Video opnames

Iedereen kent het verschijnsel, wielen die in een film achteruit lijken te draaien. Met de komst van filmende fotocamera’s zien we ook andere verschijnselen zoals voorbijrijdende treinen die krom trekken en wielen die uit elkaar spatten. Digital Movie geeft antwoord op deze ogenschijnlijk buitenaardse invloeden.

Tegenwoordig kijken wij er niet vreemd van op als in een film een motor wordt gestart en deze opeens achteruit lijkt te draaien. Voor de mensen die voor de eerste keer dit verschijnsel in een bioscoop zagen moet het een vreemde gewaarwording zijn geweest. Met name als bijvoorbeeld de propellers van een vliegtuig stil lijken te staan.

Film

Het effect is op zich gemakkelijk te verklaren. Bij bioscoopfilm is immers sprake van het snel achter elkaar tonen van stilstaande beelden. Komt het moment dat de beweging sneller gaat dan het aantal beelden, dan lijken de propellers achteruit te draaien. Draaien de propellers met dezelfde snelheid waarin de filmcamera een beeld belicht, dan legt de camera de propellers telkens in dezelfde positie vast. Bij vertoning staan de propellers als gevolg ogenschijnlijk stil.

Televisiecamera

02 Beweging Canon 5D MKIII ipbEen televisiecamera met opnamebuizen zal draaiende propellers anders laten zien. Bij analoge televisie is er namelijk geen sprake van snel opeenvolgende beelden, maar wordt ieder beeld lijn voor lijn geschreven. Als gevolg is er geen vast tijdverschil tussen twee opeenvolgende complete beelden, maar tijdverschil tussen posities in twee opeenvolgende beelden. Bovendien wordt bij televisie het beeld opgebouwd uit twee lijn om lijn geschreven halve beelden. Hierdoor is er ook een tijdverschil tussen de oneven en even lijnen. Voeg daaraan toe dat een televisiecamera met opnamebuizen, evenals een traditionele beeldbuis, een aanzienlijke traagheid kent. Als gevolg zien wij bewegende voorwerpen al snel wazig.

Spoorlijn

Wie naar het starten van een propellervliegtuig kijkt, zal al snel de afzonderlijke bladen niet meer kunnen onderscheiden. We zien een wazige cirkel waar wij de achtergrond doorheen zien. Hetzelfde effect nemen wij waar als wij bijvoorbeeld voor een spoorwegovergang staan. Kijken wij naar de in de verte naderende trein, dan zien wij deze scherp. Kijken wij naar de andere kant van de overweg, terwijl de trein voorbij raast, dan zien wij niet meer dan vage vormen van mogelijk enige kleur.

Over het feit dat we een snel bewegend voorwerp onscherp zien verbaasd niemand zich. Sterker nog, onscherpte is voor ons een teken van snelheid.

Wat wij echter nooit zullen zien, is dat wielen of propellers achteruit draaien.

High speed shutter

01 race auto meetrekkenOp veel camera’s kan de sluitertijd worden ingesteld. Standaard is de sluitertijd volgens de Europese norm 1/50 seconde. Door de sluitertijd te verkorten zien we bewegende voorwerpen schokkeriger. Kijken we echter in de stand ‘beeld voor beeld’, dan zien we als gevolg van de kortere belichtingstijd ieder afzonderlijk beeld scherper. Verlengen we de sluitertijd, dan zien we bewegingen juist vager. Voor een langere sluitertijd wordt meestal gekozen om bij zeer weinig licht toch een voldoende zichtbaar beeld te houden.

Variabele sluitertijd

Zien we een traditionele monitor in beeld, dan lopen er dikwijls donkere balken door het beeld. Dit is het gevolg van het verschil in snelheid tussen het wisselen van de beelden van de monitor en de camera. Om dit probleem te ondervangen is een professionele camera voorzien van een regelbare sluitertijd. De balk kan hiermee als het ware stil worden gezet. In het gunstigste geval is deze niet zichtbaar.

Roling shutter

Rolling ShutterBij digitale camera’s wordt het beeld niet per definitie lijn voor lijn opgebouwd. Het uitlezen van de cellen (pixels) kan bijvoorbeeld in verticale richting. Daarnaast wordt een digitaal beeld niet lijn voor lijn opgeslagen en of overgedragen. Een digitaal beeld is in blokken opgedeeld en kan in zigzag vorm worden gecodeerd. Om de hoeveelheid data van een digitaal beeld zo beperkt als mogelijk te houden, wordt van snel bewegende onderwerpen niet alle informatie opgeslagen. Hierdoor zien we een bewegend onderwerp sowieso onscherp. Door de verschillende manieren waarop met name bij digitale fotocamera’s het videobeeld wordt opgebouwd, verwerkt en opgeslagen, kunnen verschillende vormen van beeldvervorming zichtbaar worden. In de nieuwste modellen spiegelreflexcamera’s is de nodige inspanning verricht om het verschijnsel met succes te onderdrukken.

Televisie

Een platte televisie is van de nodige technieken voorzien om het beeld te verbeteren en om een hogere herhalingsfrequentie mogelijk te maken. Echter kan in bepaalde gevallen in plaats van een positief een negatief resultaat het gevolg zijn. Op de meeste televisies zijn een aantal van deze opties schakelbaar, zodat voor het beste resultaat kan worden gekozen.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Harman zet Omni streaming speakers in de schappen
Ja hoor! Daar zijn ze dan eindelijk! De Omni-reeks van Harman is beschikbaar voor de ...