Slow motion & highspeed: een extra dimensie

Redactie Achtergrond

Archief Digital Movie 135-2020
Het vertraagd afspelen of versneld opnemen van videobeelden brengt een extra dimensie in de videofilm en maakt het analyseren van beelden mogelijk. Ideaal voor sport, bij snel bewegende objecten en als een manier om spanning in videofilms aan te brengen. Steeds meer camcorders en videofilmende fotocamera’s bieden de mogelijkheid voor slow motion, vertraagde tijdlussen of timelaps en het videofilmen met hoge beeldsnelheden. Maar hoe gaat dat nu in zijn werk?

Slow motion slaat op het vertraagd weergeven van beweging. Dat kan door de opgenomen beelden op een lagere beeldsnelheid (framerate, fps op bps) af te spelen. Een andere manier is om met een hogere framerate te filmen en vervolgens op normale snelheid af te spelen. Bij softwarematige toepassingen zie je het aanpassen van de weergavesnelheid en het bijrekenen van extra beelden, het zogenaamde extrapoleren.
Al deze genoemde technieken worden kwalitatief steeds beter en goed betaalbaar. Het is even een kwestie van hoe je het gaat aanpakken in combinatie met een geschikt onderwerp. Daarna ligt er een nieuwe bewegingswereld aan de voeten van de videomaker.

Het veranderen van de beeldsnelheid
Normaliter spelen wij videofilms af op 24, 25 of 50 beelden per seconde. Bij de montage kan je achteraf de weergavesnelheid vertragen of versnellen. Stel er werd opgenomen op 25 beelden per seconde en je gaat afspelen op 5 bps dan volgt een vertraagde weergave en wordt het videofragment vijf maal langer. Slow motion is het resultaat. Omgekeerd als we de afspeelsnelheid opvoeren dan beweegt het allemaal (komisch) sneller en pakt het clipje eenzelfde factor korter uit.
Bij het minder beelden weergeven bij slow motion doen zich echter twee vervelende problemen voor:
1. De beweging pakt aanmerkelijk minder vloeiend uit.
2. De scherpte en beelddetails laten doorgaans te wensen over Een bekende truc is de software de ontbrekende beelden er bij laten extrapoleren.

Sneller opnemen
Een groeiend aantal camcorders voorziet in het opnemen bij 100, 120, 180, 200, 240, 480 en zelfs 500 beelden per seconde. Dat legt de beweging en actie pas echt goed scherp en gedetailleerd vast. En bij het oprekken/vertraagd afspelen blijft er voldoende vloeiende beeldkwaliteit over. Opgenomen op 120 fps en 5 maal vertraagd afspelen op 24 fps ziet er gewoon fraai uit. Helemaal handig zijn camcorders met variabele framerates, daarbij kan je zelf het aantal opgenomen beelden nauwkeurig instellen.
Bij sneller opnemen zit er helaas wel een addertje onder het gras. Bedenk maar eens wat op een vijfmaal hogere snelheid in 4K (UHD) opnemen aan enorme AV-datastromen genereert. Dat kan menige interne beeldsensor en -verwerkingschip niet behappen. Tevens problemen bij de benodigde opslagcapaciteit. Daarom schakelt de camera doorgaans over naar 2K (Full HD) waardoor deze data-tsunami aanmerkelijk kleiner wordt.
Andere beperkingen zijn dat vaak de hele beeldchip niet meer uit te lezen valt. Dat betekent cropping en een kleiner opnameformaat. En als tweede het warmlopen van de beeldsensor hetgeen de praktische opnameduur bekort.
Speciale highspeedcamera’s zijn gebouwd voor framerates van vele duizenden beelden per seconde. Dit compleet met koeling, grote opslagcapaciteit en gigantische datastromen. Die kunnen ook 4K en het uitlezen van de volledige chipgrootte, zelfs 35 mm, aan. Te professioneel en te duur voor de amateur. Een ander punt is dat bij het filmen op extra hoge snelheden vanwege de korte sluitertijden veel extra licht nodig is.
Een aantal camera’s beperkt het schieten van slow motion tot korte timeloops. Bij de timelapse neem je per keer met een korte tussenstop een beeld op. Bij normaal afspelen ontstaat daardoor een versnelde weergave.

Replay en rewind
Slow motion en highspeed-opnamen zie je tegenwoordig vaak optreden bij sport in de vorm van replay en rewind. In geval van de replay, herhaling maar ook de videoscheidsrechter (VAR), geeft slow motion duidelijker inzicht in het spelmoment en de gebezigde techniek of gemaakte overtreding.
Slow motion bij speelfilms is gewild bij het bevriezen van actiemomenten of het opvoeren van de spanning. Onder andere bij vechtscenes, achtervolgingen en het werken naar een cliffhanger of climax. De rewind is een soort samenvatting van de hoogtepunten over een bepaalde tijdsperiode. Doorgaans afgestemd op de persoonlijke voorkeur van de ontvanger. Je kijkt dus naar jouw eigen selectie van sport, nieuws, shows e.d. Daar zijn diverse vormen van waar je jezelf op kan abonneren.

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
FUJIFILM X-S10: Voor grote ambities
FUJIFILM presenteert de X-S10, een nieuwe, compacte en lichtgewicht semiprofessionele systeemcamera uit de X-Serie. Met ...