Slow motion monteren: de vertraagde beweging maakt het filmverhaal

Redactie How to Software

Archief Digital Movie 135-2020
Opnamen in slow motion komen pas echt tot hun recht als je hen zorgvuldig monteert. Daarbij spelen een belangrijke rol: in welk formaat en opnamesnelheid worden de clips aanboden bij de NLE-software? Welk formaat en afspeelsnelheid gebruikt het desbetreffende montageproject. En welk effect wil je door het toepassen van slow motion bereiken?

Let er bij de keuze van een slow motion-videocamera op dat deze een voor de montage software bruikbaar videoformaat aanlevert. Of in ieder geval dat het opnameformaat naar een te importeren montageformaat te converteren valt. Eigenzinnige opslagformaten, afwijkende cropping of te kleine beeldframes en buitenissige framerates zijn niet gewenst.
Een ander punt vormt het geluid. Het kan voorkomen dat de videocamera op een hogere framerate geen geluid opneemt. Of dat de audio qua toonweergave door een afwijkende snelheid vervormt raakt. Je kunt in deze op safe spelen door het geluid met een aparte veldrecorder op te nemen. Gelukkig valt dat in de meeste gevallen reuze mee en kan je gewoon met het geschoten slow motion materiaal aan de slaag.

In de camera of op de montagecomputer?
Meestal zal de videofilmer slow motion al met de camera zelf opnemen. Dan is het wel alvast zaak om vooraf te overdenken met hoeveel fps je in HD (Full of 780P) of UHD gaat opnemen. En vervolgens op welke afspeelsnelheid je straks het montageproject gaat instellen. Dat bepaalt het slow motion-effect bij de weergave. Bijvoorbeeld opnemen met 100 beelden per seconde en straks afspelen op 25 fps, een slow motion-effect van viermaal.
Op de computer kan je in de montagesoftware als een soort effect, dat leg je over de gekozen beeldreeks heen, een andere afspeelsnelheid voor een geselecteerde videoclip of -fragment instellen. Dat heeft een aantal bijeffecten tot gevolg. Ga je bijvoorbeeld vijf maal vertragen dan gaat 50 fps terug naar 10 fps en wordt de clip ook vijf maal langer. Er gaat beeldinformatie en/of de vloeiendheid bij het afspelen met minder beelden verloren. Dat valt te compenseren als de NLE-software het geringere aantal frames doorrekent (interpoleert) tot wel het normale aantal fps voor het gekozen montageproject.
Let er bij het instellen van het montageproject altijd goed op dat het formaat zelf (HD, UHD) en de framerate kloppen voor het beoogde slow motion-doel. Bij audio moet je regelmatig ook wat corrigeren of achteraf toevoegen.

Aanleveren en importeren
Gaat de videcamera het slow motion-werk doen dan deze van te voren al nauwkeurig instellen. Niet we zien wel of beter te hoog dan te laag bij het aantal fps. En ook nog eens de keuze tussen (Full) HD en UHD. De meeste camera’s halen alleen op 2K Full HD de hogere framerates. Slechts een enkeling weet bij 4K UHD meer dan 60 fps te scoren!
Hogere framerates kunnen de beeldkwaliteit doen afnemen en dat valt in de montage vaak niet op te kalefateren. Geluidsafwijkingen zijn lastig te corrigeren. Kies voor de laagste framerate die het beoogde slow motion-effect bewerkstelligt. Dan blijft de beste kwaliteit behouden!
Het importeren (de ingest) van met hogere beeldsneden geschoten videomateriaal levert bij opnameformaten .MOV, .MP4 en zelfs bij RAW niet gauw problemen op. Idem bij H.264 of H.265 CODECs. Het kan voorkomen dat hoge datasnelheden van vele honderden megabits per seconde het realtime afspelen op de NLE-computer tegenwerken.

Het beoogde slow motion-effect
De montage maakt af wat de videomaker met zijn slow motion-film wil vertellen. In de praktijk gaat het daarbij om drie belangrijke toepassingsgebieden. Als eerste het analyseren van actie en beweging voor de kijkers. Die kunnen duidelijker zien wat er precies in de actiemomenten gebeurt.
Een tweede toepassing is het juist benadrukken van de actie door deze in de videoweergave te vertragen. Bekend zijn gevechtsscènes bij martial arts, achtervolgingen en de anticiperende voorbereiding op een heftig actiemoment e.d.
De derde toepassing is het creatief inzetten van slow motion om een bepaalde sfeer of gevoelservaring tot uiting te brengen. Bijvoorbeeld een acteur die sensorische informatie vertraagd binnen krijgt, loom of dronken is. Of een dromerige ontspannen sfeer. Ook bij vlogging wordt het slow motion-effect regelmatig als accentuering ingezet.

Speciale NLE-software
Is er nu speciale montagesoftware nodig voor het monteren van slow motion? In de meeste gevallen niet. Als de NLE-software de slow-motion videoformaten maar kan importeren en vervolgens op de juiste snelheid kan afspelen. Ook hebben de meeste montagepakketten wel een optie voor het variëren van de afspeelsnelheid.
Voor slow motion editing op de smartphone zijn speciale apps verkrijgbaar. Het kan nodig zijn om separaat opgenomen geluid achteraf te synchroniseren.
Kort vermelden wij nog de zogenaamde slow motion controllers. Dat zijn een soort videomengpanelen waarmee je live de slow motion van inkomende camerasignalen kunt instellen.

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
De nieuwe Leica SL2-S: dé camera voor foto en video
Transcontinenta introduceert met trots de nieuwe Leica SL2-S. Dé oplossing voor iedereen die op zoek ...