The Sound of Music: vol met onontbeerlijke dialogen

Redactie How to Video opnames

Archief Digital Movie 102-2015
Een speelfilm is één van de manieren om een verhaal te kunnen vertellen. Richard Helwig verdiepte zich in de bijna drie uur durende klassieker The Sound of Music. Hij bekeek hiervoor niet alleen de jubilerende film, maar ging ook naar het theater.

Jaarlijks (en zeker tijdens de feestdagen) is The Sound of Music steevast op de televisiezenders te bewonderen. In deze op de gelijknamige musical van Rodgers en Hammerstein gebaseerde film (1963) van Robert Wise vertolkt Julie Andrews de hoofdrol (zij speelt Maria). In Nederland was de film bijzonder succesvol en draaide vanaf de eerste voorstelling meer dan een jaar lang in de bioscopen. Hij won vijf Academy Awards, verschillende andere prijzen en staat in de top vijf van de beste musicalfilms ooit gemaakt. Dit jaar bereikte de film de leeftijd van vijftig jaar.

Vierkante meters
Dat waren genoeg redenen voor Albert Verlinde Entertainment om de musical vanaf eind vorig jaar op de planken te gaan brengen. Met groot succes. Want de theaterversie is tot in de kleinste details volmaakt. Waar in de film op uitgebreide locaties werd opgenomen, daar heeft men het in het theater toch met een beperkt aantal vierkante meters toneel moeten doen. En dat is gelukt zonder aan kwaliteit in te boeten. Het getuigt van vakwerk. Een pluim voor de perfecte kwaliteiten van de acteurs, de decors en de belichting die het geheel op een treffende wijze compleet hebben weten te maken!

Een loopje
Eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat de film weliswaar de geschiedenis van de familie Von Trapp weergeeft (het is gebaseerd op een waargebeurd verhaal), maar dat er ondertussen door de filmmakers veelvuldig een loopje is genomen met de werkelijkheid. Het is een geromantiseerde versie.
De buitenopnamen voor The Sound of Music werden gemaakt in Salzburg. Het zat de makers niet altijd even mee. Het regende tijdens de opnamen in Salzburg zo hevig dat het filmen bijna twee keer zoveel tijd kostte als was gedacht.
Het openingsshot van Julie Andrews op een bergtop behoort tot de bekendste scènes die ooit voor een speelfilm werden gemaakt. Toch bleek het opnemen ervan niet eenvoudig. Omdat deze vanuit een helikopter werd gefilmd, ontstonden er wervelwinden waardoor de hoofdrolspeelster steeds weer omver werd geblazen! Wat je als kijker niet zou verwachten: de binnenopnamen werden gemaakt in een studio in Hollywood. Geen kijker die dat ooit heeft gemerkt!

Bisschop van Salzburg
De makers bleken dus niet met alles rekening te hebben gehouden. Zo ook met de personage die de rol van de bisschop bij de inzegening van het huwelijk tussen Maria en kapitein Von Trapp (Georg) moest spelen. Die was men stom genoeg vergeten! Op het laatste moment werd daarom aan de echte bisschop van Salzburg gevraagd of die dit wilde doen. Gelukkig stemde hij toe. En is hij te zien tijdens het voltrekken van de plechtigheid.

Zeven centimeter
Aan de opnamen met de kinderen zaten wat haken en ogen. Bij het begin ervan was Louisa zeven centimeter langer dan Friedrich. Hij kreeg daarom extra hakken onder zijn schoenen. Zodoende leek hij groter. Toen de opnameperiode het einde begon te naderen, was hij zo gegroeid dat er een oplossing moest worden bedacht. Friedrich maakte de opnamen op blote voeten verder af.
En vervolgens de kleine Gretl. Die kon niet zwemmen. In een scène waar een bootje omslaat, verdronk ze in werkelijkheid bijna. En daar is natuurlijk in de film niets meer van terug te zien. Nog eentje tot slot: als de familie in een auto wegrijdt bij het klooster, worden ze geduwd door nonnen. Maar achter de schermen verliep dat toch wat anders. De auto werd buiten beeld door zes sterke mannen aan touwen voortgetrokken!

Script
Men zou nog met veel meer van dit soort onverwachte omstandigheden zijn geconfronteerd als de regisseur vooraf geen script geschreven zou hebben (het verhaal op papier). Dat is noodzakelijk omdat hierin onder meer is te lezen welke rollen er vervuld moeten worden, welke personages er komen opdraven, wie er iets moet gaan zeggen, wat er gezegd wordt en wanneer dat moet gebeuren. Als alle audities zijn geweest, wordt de volledige cast (de groep personen die de rollen gaat vervullen) samengesteld.

Abdij Nonnberg
Een korte samenvatting van het eerste verloop van het verhaal: hoofdrolspeelster Maria wordt in Salzburg postulante in de abdij Nonnberg. Het blijkt dat ze niet erg geschikt is om in het klooster werkzaam te zijn. Van Moeder-overste krijgt ze de opdracht om als gouvernante te gaan werken voor de zeven kinderen van kapitein Von Trapp. Dat zijn Liesl, Friedrich, Louisa, Kurt, Brigitta, Marta en Gretl. Maar dat verloopt niet vlekkeloos want de kapitein regeert zijn kinderen met een ongekende militaire discipline. Het is Maria die daar verandering in weet aan te brengen. Dat doet ze, op het moment dat de vader enige tijd van huis is, door de kinderen te leren zingen en weer plezier in hun leven te laten hebben.

Overtuigende personages
Alle gebeurtenissen en handelingen worden gedragen door dialogen. De film zit er vol mee en ze zijn tegelijkertijd onontbeerlijk. Hierin komen de nodige aspecten samen. Zoals de overtuigende personages (kapitein Von Trapp die heldhaftig op zijn fluitje blaast om zijn kinderen in het gareel te houden), het creëren van sfeer (denk aan de prachtige decors in een historisch interieur), het plot (de structuur van het verhaal met alle verwikkelingen en verbanden) en het opwekken van emotie (de kijker zal het al snel zielig vinden wanneer de kinderen op deze manier hun opvoeding moeten ondergaan).

Uitgediept
Personages zullen in iedere scène een andere rol spelen. Zij zullen op hun beurt interacteren met de andere personages. De relaties en de karakters onderling zorgen voor de aard van het gesprek en de situatie waarin deze verkeren. Hoe reageert de kapitein op de komst van Maria? Hoe reageren de kinderen? De kapitein is heethoofdig terwijl Maria juist vrolijk is. Iemand die kwaad is, zal zich anders gedragen dan iemand die rustig een liedje zingt. Alles is van invloed op de houding en de woordkeuze. Dialogen moeten aanzienlijk meer zijn dan wat de personages tegen elkaar zeggen. Anders zal het de kijker sterk doen afleiden en verdwijnt het verteltempo. Ze helpen het verhaal verder. Personages kunnen worden uitgediept, informatie wordt overgebracht en het plot kan zodoende verder worden verstevigd.

Grote betrokkenheid
Verderop in het verhaal vlucht Maria terug naar het klooster. Moeder-overste zegt dat ze terug moet gaan naar kapitein en de kinderen. Die zijn verrast haar weer te zien. De kapitein merkt dat hij van Maria houdt. In de tuin verklaren beiden elkaar de liefde. Ze trouwen en gaan op huwelijksreis naar Parijs. Duidelijk is dat de personages in dialogen hun standpunten (Maria wil niet langer meer bij de kapitein en de kinderen blijven), gedachten (de kinderen begrijpen niet waarom Maria weg is gegaan) of gevoelens (de kapitein is erachter gekomen dat hij van Maria is gaan houden) naar voren brengen. Het is een weerspiegeling van een directheid en concreetheid die een grote betrokkenheid bij de kijker teweeg brengen.

Brandende kaarsen
De omgeving waarin een dialoog zich afspeelt is een belangrijke factor. Waar bevinden de personages zich? Is dat in een rustige kamer in het klooster, op een uitgestrekt weideveld of op een begraafplaats? Er kan optimaal gebruik worden gemaakt van die omgeving om de juiste sfeer op de kijker over te brengen. Denk aan brandende kaarsen op een donkereiken tafel of een wapperend gordijn voor een raam. Zelfs geluiden spelen een rol zoals een klepperende deur of de wind die door de bomen raast.

Vertelstructuur
Naast de dialoogvorm is de vertelstructuur van groot belang. Zo is er altijd een speler (kapitein Von Trapp) te vinden die een bepaald doel wil nastreven (zijn kinderen streng opvoeden) en daar door een andere speler in wordt tegengewerkt (Maria die juist met de kinderen leuke dingen doet en daarmee het denkbeeld van de kapitein doorkruist). In het verhaal mondt dit uit in een climax. Het slot van het verhaal is het moment dat de familie nog net uit de handen van de nazi’s weet te blijven. Ze vluchten naar de bergen en gaan lopend de grens van Zwitserland over.

Wil je meer zien?
Kijk op www.musicals.nl voor een overzicht van verschillende theatervoorstellingen die op de planken worden gebracht.

©grote foto: Zelden is een speelfilm na een dergelijk lange tijd nog zo levendig als The Sound of Music die middels de theaterversie in een nieuw jasje werd gestoken (foto: Roy Beusker).
©foto staand: Zelfs in de monoloog van de hoofdrolspeelster speelt de dialoog een rol. Bijvoorbeeld als Maria (Anouk Maas) in de theaterproductie met zichzelf de dialoog aangaat door een liedje te zingen (foto: Roy Beusker).

Richard Helwig

 

One Comment

  1. dat archief staat echt volop fouten , die zelfs de mensen die de film maar 1 keer gezien hebben meteen zouden herkennen…

    fouten met jaar release film (1963 ipv 1965)
    als Lousia genoemd word gaat het om Liesl, enzovoorts

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Nieuw! Leica M-D
Transcontinenta heeft de nieuwe Leica M-D (Typ 262) gepresenteerd. De Leica M-D is een extra ...