Tips & Trucs: Gimbal kopen? Een vervolg…

Redactie How to Tips & Trucs

Archief Digital Movie 136-2020
Naar aanleiding van de Tips & Trucs in Digital Movie 132 kreeg ik vragen over de Steadywing, de aanleiding was vooral de conclusie, ik schrijf dat de Steadywing nauwelijks onderdoet voor mijn professionele gimbal. Voldoende reden om in dit artikel uitgebreid antwoord te geven op de vraag ‘waarom’ deze eenvoudige camerabeugel zo geschikt blijkt om stabiele- en dynamische shots te maken.

Foto 2: Een harnas met een stabiliserende arm ten behoeve van loopshots
Foto 3: De Flycam, een complexe oplossing om de X- en Y-as te controleren

Voor de lezers die het artikel in Digital Movie 132 hebben gemist nog even in het kort: een gimbal wordt vaak gezien als een slim apparaat waarmee je alle ongewenste camerabewegingen elimineert, een totaaloplossing. In het artikel analyseer ik de werking van gimbals en kom tot de conclusie dat de ongewenste bewegingen die ontstaan tijdens lopen en rennen niet worden gestabiliseerd, een gimbal heeft dus ook beperkingen, ik leg het nog even beknopt uit, zie ook figuur 1.

Hoe was het ook alweer?
Alle ongewenste camerabewegingen zijn op te splitsen in zes verschillende bewegingsassen.
Een gimbal stabiliseert slechts drie van de zes assen, te weten: de Yaw-as, ik spreek liever over de Pan-as en bij een verticale draaibeweging over de Tilt-as in plaats van de Pitch-as. Draaien om de optische as (Z-as) noemen we de Roll-as.

Foto 4: De Steadywing met draaibare handgrepen

Van de drie overige assen laten fabrikanten de Z-as weg, die loopt parallel met de optische as van de camera en heeft nauwelijks invloed op het beeld. De X- en Y-as blijven over en die worden actief als je een gimbal verplaatst in een horizontale en/of verticale richting, dit is precies wat er gebeurt als we lopen of rennen. Professionals lossen dit probleem op met aanvullende hulpmiddelen zoals in foto 2 en 3. Een andere oplossing is door de looptechniek aan te passen, daarover straks meer.
De Steadywing is een eenvoudige camerabeugel, die ik heb bedacht ten behoeve van mijn workshops “Camera in beweging”,

Foto 5: Steadywing in twee lengtes, 33 cm en 40 cm

ik wilde alle deelnemers tegelijk de praktische oefeningen kunnen laten doen, waardoor ze direct ervaren hoe ze fraaie beelden kunnen maken uit de hand, zie foto 4.
Omdat de deelnemers verrast waren over het resultaat, ontstond spontaan de vraag of de Steadywing ook te koop was. Dit is nooit mijn opzet geweest, maar om de deelnemers te stimuleren, besloot ik de beugels voor een paar tientjes per stuk beschikbaar te stellen. Inmiddels zijn we drie jaar verder en zijn er ruim 500 Steadywings in gebruik bij videohobbyisten.

Foto 6: De Steadywing in lange uitvoering met extra accessoires

In foto 5 zien we twee uitvoeringen van de Steadywing, een korte uitvoering voor compacte camera’s (lengte 33 cm) en een lange versie voor grotere camera’s (lengte 40 cm). Deze lange uitvoering wordt ook vaak gekozen door filmers die op de beugel extra accessoires willen monteren zoals een microfoon, ledverlichting e.d. (zie foto 6). Een camera kan op meerdere punten worden gemonteerd met ¼ inch schroefdraad.
De handgrepen zijn soepel draaibaar, zodat je met een krachtige grip, toch vloeiende bewegingen kunt maken, zonder dat je de handgrepen knarsend door de handen voelt gaan. Dit blijkt ook heel functioneel bij het maken van zogenaamde, slider shots.

Foto 7: De traditionele handgreep voor de camera werkt zeer instabiel

Waarom werkt een Steadywing zo stabiel?
Om de Steadywing optimaal te waarderen is het belangrijk te begrijpen waarom hij zo stabiel werkt. Consumentencamera’s zijn standaard voorzien van een handgreep voor rechtshandige bediening (zie foto 7). Het polsgewicht van de rechterhand is een veel gebruikt gewricht en beweegt heel makkelijk in allerlei richtingen en dat is juist wat we tijdens opnamen niet willen. Zodra de grip van de rechterhand wat verslapt neigt de camera te kantelen, simpel omdat het zwaartepunt ten opzichte van de pols erg hoog ligt. Een kleine kanteling van 5-10 graden is dan gauw gemaakt. Veel filmers dempen deze instabiele grip enigszins door met de linkerhand het uitgeklapte beeldscherm vast te houden, zie foto 8. Een stabiel en dynamisch shot maken met dit systeem is niet erg eenvoudig.

Foto 8: Hulp van de linkerhand voor extra stabiliteit

Zodra de camera op een Steadywing is gemonteerd, bevindt het zwaartepunt zich tussen de twee handgrepen in. Om nu de camera 5-10 graden te kantelen, moet je, vanwege de hefboomwerking, de handgrepen bewust verplaatsen, dit heeft een zeer gunstige uitwerking op de stabiliteit.

Het Maestro-effect
Jaarlijks is het populaire muziekprogramma Maestro op de Nederlandse tv te zien, onervaren BN‘ers worden uitgedaagd een groot symfonie-orkest te dirigeren, zie foto 9. Het viel me op, dat bij de eerste optredens alle deelnemers, zonder uitzondering, synchroon met hun armen stonden te zwaaien, de armen gingen precies tegelijk naar buiten en weer naar binnen enz. Ook als een pols met de duim naar binnen draaide, zag ik de andere hand dat spiegelbeeldig en synchroon nadoen.

De winnares van Maestro 2017, Maartje van de Wetering

Plotseling begreep ik dat er een verband moest zijn met de werking van de twee handgrepen van de Steadywing, een klein halfuur later vond ik de verklaring op internet.
Tijdens de ontwikkeling van baby tot volwassene, ontwikkelt ons motorisch systeem zich in een aantal stappen. In de jongste jaren ontwikkelen we de oog-handcoördinatie en tussen ons vierde en zesde levensjaar leren we ledematen te synchroniseren en te spiegelen, deze synchroniteit is op elk gewenst moment in en uit te schakelen, zonder enige hapering. Ook ritmisch trommelen met je vingers op tafel blijkt eenvoudig met beide handen synchroon en spiegelend uit te voeren, een bijzondere eigenschap. Deze natuurlijke eigenschap speelt een wezenlijke rol bij het maken van dynamische shots, de controle over de camera is in geoefende handen vrijwel optimaal.
Test je eigen motorisch systeem eens uit voor de spiegel en verbaas je over dit kleine wonder waarover we allemaal gratis de beschikking hebben, hoe gaaf is dit. Omdat ik dit effect ontdekte naar aanleiding van het tv programma, heb ik het gedoopt tot “Het Maestro-effect”.

Foto 10: De juiste houding, ontspannen knieën en ellebogen vrij van het lichaam

Dankzij het Maestro-effect kun je met de tweehandige Steadywing de camera heel eenvoudig horizontaal houden en stabiel sturen. Zo kun je bijvoorbeeld fraaie liftshots maken van vlak boven de grond tot ruim boven je hoofd, waarbij het lijkt alsof het shot met een crane is opgenomen. Als je deze bewegingen combineert met lopen en draaien, zijn er complexe dynamische shots mogelijk.
Zoals gezegd, worden door Gimbal-systemen de bewegingen die ontstaan door lopen en rennen (X & Y as) niet gestabiliseerd (zie ook Digital Movie 132), dit geldt ook voor de Steadywing, in beide gevallen moet, voor een goed resultaat, de looptechniek worden aangepast, alleen hiermee kun je het schokkerige effect onderdrukken.

Foto 11: De techniek van het lopen

De aangepaste looptechniek
Tijdens normaal lopen is er altijd één knie gestrekt, het zogenaamde standbeen, de overgang van het ene standbeen naar het andere, zien we terug als een schokkerig effect in een loopshot zie foto 11. Om dit te onderdrukken, moet je continue lopen met twee gebogen knieën, de knieën werken dan als schokbrekers (voorste figuurtje). Dit voelt wat onnatuurlijk en vraagt om de nodige oefening, maar je krijgt er stabiele beelden voor terug en dat maakt het de moeite waard.
Bij gimbals worden de bewegingen van de Pan-as (Yaw-as) en de Tilt-as (Pitch-as) middels instelbare vertragingen (via een App) elektronisch uitgevoerd en hebben vaak een na-ijleffect in de bewegingen. De Steadywing heeft dit probleem niet, je kunt heel eenvoudig de bewegingen naar behoefte versnellen en vertragen, kijk steeds geconcentreerd naar je monitorscherm en je zult ervaren dat je oog/hand coördinatie je hierbij heel goed helpt.

Foto 12: Ondersteboven opbergen en binnen 10 sec. klaar voor het volgende shot

Samenwerking met de camera
Veel moderne (video) camera’s zijn voorzien van slimme stabilisatiesystemen. Zelf werk ik met diverse camera’s uit de Panasonic familie, zij zijn allemaal voorzien van een zeer goed 5-assig hybride O.I.S + stabilisatiesysteem. Dit systeem doet in feite hetzelfde als een gimbal, het corrigeert de Pan, Tilt en Roll-as, alleen het bereik per as is minder groot. De X en Y-as worden door het systeem ook gestabiliseerd, maar ook hiervan is het bereik beperkt. Verder beschikken mijn camera’s ook over de zgn. “Levelshot” functie, zie hiervoor ook Digital Movie 132.
De goede werking van de Steadywing is in feite een optelsom van allerlei effecten zoals hier beschreven, samen zijn ze verantwoordelijk voor een stabiel systeem waarmee fraaie dynamische shots kunnen worden gemaakt. Door de camera met de beugel omgekeerd in je videotas te plaatsen is hij ook altijd snel paraat voor het volgende shot, zie foto 12.
Kijk ook eens op het You Tube kanaal van Video College naar de diverse filmpjes over dit onderwerp, gebruik de zoekopdracht: “Video College Johan van den Adel” om ze snel te vinden.

TIPS & TRUCS VIDEO COLLEGE

In deze vaste rubriek geven we tips, trucs en bijzondere weetjes op het gebied van filminhoud en techniek in samenwerking met Video College. Met deze praktijkgerichte adviezen leer je nog beter filmen. Zie www.video-college.nl en [email protected]

Johan van den Adel

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Hama SpotLight FoldUp 102 en SpotLight Steady 120 ledringverlichting
Een ledringverlichting is een must voor beginnende of professionele influencers: het geeft de finishing touch ...