Tips & Trucs van Video College: Gimbal kopen…? Eerst dit lezen!

Redactie Tips & Trucs van Video College

Archief Digital Movie 131-2020
Gimbals zijn, mede door de sterk dalende prijzen, erg in populariteit gestegen. Tijdens mijn workshops ‘Camera in beweging’, valt de interesse voor dit slimme hulpmiddel steeds meer op. Uit gesprekken blijkt dat de verwachtingen echter erg hoog zijn, alle ongewenste camerabewegingen zijn nu opgelost, zo denkt men, maar is dat wel zo…? In deze Tips & Trucs gaan we dit nader bekijken.

Allereerst is het leuk om te constateren dat veel videohobbyisten begrijpen dat het maken van dynamische beelden een ware verrijking kan zijn voor je film. Dit soort beelden beïnvloeden het belevingsgevoel van de kijkers positief, dit in tegenstelling van de traditionele pan, tilt en zoom waarbij geen enkel wisselend perspectief te bespeuren valt.
In vrijwel elk tv-programma zien we tegenwoordig dynamische shots, het is de nieuwe norm. De gemiddelde tv-kijker ervaart dat circa drie uur/dag volop.
Dit betekent dat familie, vrienden en kennissen, dit onbewust ook van onze films verwachten. Om te begrijpen welke rol een gimbal hierbij kan spelen, gaan we de camerabewegingen analyseren.
In figuur 4 zien we een populaire fotocamera, die ook zeer geschikt is om hoogwaardige video-opnames te maken, de pijlen laten zien welke bewegingen in de praktijk voorkomen, er zijn totaal zes bewegingsassen.

Assen
Als een camera zijwaarts beweegt, verplaatst hij langs de X-as, als hij verticaal beweegt, verplaatst hij langs de Y-as. Wanneer de camera bijvoorbeeld schuin omhoog beweegt, dan verplaatst hij zich tegelijkertijd langs de X-as en de Y-as, dus een samengestelde beweging. Bij complexere bewegingen doen meer of zelfs alle assen tegelijk mee.
De Z-as wordt in het plaatje niet benoemd, hij loopt namelijk door de optische as van de cameralens.
Een kleine ongewenste beweging langs deze as is niet of nauwelijks zichtbaar in het beeld en speelt daarom in stabilisatiesystemen geen rol.
Er zijn nog drie belangrijke assen, hierbij draait de camera om de eigen assen. Allereerst de Yaw-as, ik spreek liever over de Pan-as en bij een verticale draaibeweging over de Tilt-as in plaats van de Pitch-as. Draaien om de optische as (Z-as) noemen we de Roll-as.

Misleiding
Als je de constructie van een gimbal goed bestudeert, zie je dat hij alleen deze drie draaibewegingen kan corrigeren dus de Pan-as, de Tilt-as en de Roll-as. De belangrijke X- en Y-as, doen dus niet mee, daarmee biedt een gimbal geen complete oplossing tegen alle ongewenste bewegingen, het zijn juist deze twee assen die erg bewegelijk zijn als je loopt of rent. Helaas laten fabrikanten in fraaie demofilmpjes ons geloven dat ook deze assen perfect worden gestabiliseerd, het is misleiding.
Om deze assen onder controle te krijgen is een aangepaste looptechniek in combinatie met een gecontroleerde houding van het bovenlichaam zeer gewenst. Een belangrijk onderdeel van mijn workshops bestaat uit het oefenen van deze techniek. We doen dat met behulp van een zogenaamde Steadywing, een eenvoudige beugel met twee draaibare handgrepen, een eigen ontwerp, zie figuur 5. In de figuren 6, 7 en 8 zien we diverse oplossingen om controle over de X- en Y-as te krijgen, die bij gimbals ontbreekt.

Levelshot functie
Veel moderne (video) camera’s zijn voorzien van slimme stabilisatiesystemen. Zelf werk ik met diverse camera’s uit de Panasonic familie, zij zijn allen voorzien van een 5-assig hybride O.I.S + stabilisatiesysteem. Dit systeem corrigeert in feite hetzelfde als de motortjes van een gimbal voor de Pan, Tilt en Roll-as, alleen het bereik per as is een stuk beperkter. De X en Y-as worden door het systeem ook enigszins gestabiliseerd.
Daarnaast zijn de camera’s voorzien van de zogenaamde Levelshot functie, dit is een combinatie van stabiliseren van de Roll-as en de Tilt-as samen, voor de beide assen wordt de correctie gestuurd door informatie uit het beeld en niet, zoals bij een gimbal, uit de gyro. Met andere woorden de camera herkent de horizon en/of horizontale lijnen van bijvoorbeeld raamkozijnen, muurtjes, hekken e.d. en corrigeert die erg fraai. Kijk eens op het You Tube kanaal van Video College naar de diverse filmpjes over dit onderwerp, gebruik de zoekopdracht: “Video College Johan van den Adel” om ons snel te vinden.

De Sponstest
Met een simpele opstelling kun je een camera eenvoudig testen op het gedrag bij ongewenste bewegingen. De opstelling van foto 12 bestaat uit een zachte spons waarop je de camera plaatst. Schakel de camera en het stabilisatiesysteem in en verbindt de HDMI-kabel rechtstreeks met een ingang van je tv of monitor.
Duw nu tegen de camera in de richting van de verschillende assen zoals besproken. Begin met rustige bewegingen en voer dat op naar korte felle tikjes.
Probeer ook uit of je camera een bruikbare Levelshot functieheeft, belangrijk is dan dat je een horizon of een horizontale lijn in beeld hebt (zie ook het filmpje op ons You Tube kanaal over het Hybride OIS+ systeem). Beoordeel het beeld niet op het camerascherm maar juist op een tv of monitor, hier zie je het echte resultaat.
Zelf heb ik de Feiyu Tech A 2000 gimbal aangeschaft, deze uitgebreide set heeft, naast de mogelijkheid om met een handgreep te werken, ook een beugel met dubbele handgrepen. Dit laatste is een duidelijk voordeel om zo de X- en Y-as beter te controleren, mijn verwachtingen waren erg hoog…

Bijzondere conclusie
Als ervaren gebruiker van de Steadywing, is het bijzonder om te ervaren, dat de combinatie met het hybride stabilisatiesysteem van mijn camera’s, het filmisch resultaat nauwelijks onder doet voor de gimbal. Daarnaast ervaar ik een veel grotere bewegingsvrijheid, zie ook het filmpje ‘Shots uit de hand’ op het You Tube kanaal.

TIPS & TRUCS VIDEO COLLEGE
In deze vaste rubriek geven we tips, trucs en bijzondere weetjes op het gebied van filminhoud en techniek in samenwerking met Video College. Met deze praktijkgerichte adviezen leer je nog beter filmen. Zie www.video-college.nl en [email protected]

Johan van den Adel (Video College)

2 Comments

  1. de link naar motiostudio.de in de website video-college.nl werkt (bij mij) niet.

  2. Geachte
    met aandacht uw artikel over gimbals gelezen..
    zelf hebben wij de Ronin, toch een redelijk prijzig beestje, waar je iets mag van verwachten.
    Ding werkt goed, alleen het stappen blijft een probleem.
    tegenwoordig proberen wij zoveel als mogelijk te filmen in 4K, en deze beelden te bewerken/ monteren in een 2K project.
    Graag wil ik daar wel eens een artikel over schrijven.
    maar dit lijkt me de toekomst, die nu al bezig is, in stabilisatie.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Nieuwe editie Digital Movie 133-2020
Hij ligt een dezer dagen bij onze abonnees op de deurmat en is te bestellen ...