Tokina Cinema & Pro Imaging Grijsfilters: Absolute kleurneutraliteit

Redactie Accessoires Reviews

Archief Digital Movie 131-2020

Voor de echte cinematograaf die gesteld is op een hoogwaardige filterkwaliteit voert Tokina de Pro IRND-reeks. Het gaat om grijs (Neutral Density)-filters die het teveel aan licht over het gewenste aantal diafragmastops temperen. Ook verwijderen zij vervuiling door infrarood licht. Deze topfilters voor video zorgen ervoor dat kleuren over het gehele spectrum zo optimaal en gestabiliseerd mogelijk door de optiek aan de beeldsensor worden doorgegeven. Er is keuze uit een ronde versie om voorop het objectief te schroeven en een vlakke (filterplaatjes) versie voor het plaatsen in een filterhouder.

Video leeft net als fotografie bij licht. Daar fleuren de kleuren, scherpte- en contrastindruk echt van op. Teveel aan licht is echter niet goed. Dan krijg je problemen met fletse kleuren, weinig contrast en het helemaal dicht gaan van het diafragma. Dat gebruik van kleinere diafragma-openingen leidt weer tot een te grote scherptediepte en het verminderen van optische prestaties.
Het toepassen van een grijsfilter is een beproefde manier om de hoeveelheid op de beeldsensor vallend licht te temperen. In camcorders voor gevorderden zitten vaak al twee of drie ND-filters ingebouwd. Maar het kan zijn dat die ene gewenste grijswaarde er nu net niet bij zit. Videofilmende spiegelreflex- en systeemcamera’s gebruiken vrijwel altijd externe grijsfilters.
Een ND-filter dient van goede optische kwaliteit te zijn dat geldt zowel voor de typen die je voor het objectief bevestigt (schroefdraad of bajonet) als in een filterhouder (compendium of mattebox) steekt. De keten is net zo sterk als de zwakste schakel. Je wilt zeker niet dat het grijsfilter de optische prestaties van het objectief negatief beïnvloedt, reflecties geeft of atmosferische storingen en vervuiling in het lichtspectrum doorlaat. Om aan deze wensen voor het videofilmen te voldoen ontwikkelde Tokina de Pro IRND Cinema & Pro Imaging grijsfilters.

Echt neutraal?
ND staat voor Neutral Density en niet voor alleen maar grijs. Gewoon grijs kan namelijk in de praktijk niet geheel kleurneutraal blijken te zijn. Dat geeft dan toch geringe afwijkingen in het opgenomen kleurenspectrum die de vakkundige videomaker ziet.
Een tweede belangrijk punt is dat beeldsensoren gevoelig zijn voor Infrarood licht. Dat is welkom bij weinig licht maar niet bij goed licht vanwege de te hoge sterkte van het omgevingslicht en een neutrale kleurweergave. Bij aanwezige IR-straling treedt in schaduwpartijen een kleurzweem op, de zogenaamde infrarood-vervuiling. Het gaat hierbij om het (net en altijd) niet zichtbare IR-licht in donkere beeldpartijen dat wij ook niet in de videobeelden willen terugzien! In de praktijk komen er dan niet perfecte zwarte schaduwen in de opname. In de ernstiger gevallen zie je zelfs een rode gloed. Moderne montageprogramma’s kunnen deze ongewenste IR-effecten verwijderen. Dat is echter bewerkelijk en vaak minder fraai dan het tijdens de opname zelf al wegfilteren.
Filterfabrikanten gebruiken in de praktijk twee methoden om van dit IR-effect af te komen:
1. Afkappen, dit wil zeggen niet meer doorlaten, vanaf een bepaalde infrarode golflengte.
2. Een fraaie onderdrukking waar nodig in plaats van afkappen. Deze egaliserende techniek gebruikt Tokina in haar IRND-filters om ongewenste kleurverschuivingen te voorkomen.
Het resultaat van deze Tokina infrarode grijsfilters is fraai belichte heldere vlakken en strikt neutrale schaduwpartijen en zweemvrije intense zwarten.

Twee typen Pro IRND
De ronde filters hebben een opgedampte deposition coating aan beide zijden van het filterglas. Opdamping maakt extreem nauwkeurige en zuivere dosering van de laag mogelijk. Met deze technologie bereikt de fabrikant niet alleen een hoge productienauwkeurigheid maar ook een superhoge productiestabiliteit. Daarmee heeft Tokina een heel precies echt volledig (kleur-)neutraal ND-filter neergezet.
De ronde filters zijn beschikbaar voor de grotere filtermaten zoals bij lichtsterke zoomobjectieven vaak het geval is. Er is keuze uit:
• De ND-waarden 0.3, 0.6, 0.9, 1.2
• De filtermaten: 82, 86, 95, 105, 112, 127
Al deze ronde filters hebben de metallic ACCU-ND Coating, topklasse optisch glas een aluminiumlegering voor de filterring.
De vierkante en rechthoekige vlakke PRO IRND-filters zijn er in respectievelijk de afmetingen 4 x 4″ en 4 x 5.65″. Je kunt deze gewoon in een bijpassende filterhouder of compendium steken. Dat maakt de vlakke filters toepasbaar voor een breed scala van video-objectieven. De vervuiling voorkomende coating is in dit geval in de coating tussen twee vlakken van optisch glas aangebracht. Dat heeft als voordeel dat je gekraste filters opnieuw kunt polijsten. Er is keuze uit:
• De dichtheden: 0.3, 0.6, 0.9, 1.2, 1.5, 1.8, 2.1, 3.0
Welke type je uiteindelijk nodig hebt hangt af van de filtermaat/vatting en de benodigde lichtdemping.

Praktijk en conclusie
De Tokina IRND-filters bieden een absolute kleurneutraliteit. Er zijn geen putjes in het IR-gebied of andere kleurzwemen en belichtingsafwijkingen te bespeuren. Dit in tegenstelling tot vele andere goedkopere merken. Niet goedkoop, maar voor de kritische filmer het geld dubbel en dwars waard.

Info
TSE Imaging, www.tse-imaging.nl

Ulco Schuurmans

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Polaroid Now
Transcontinenta introduceert de nieuwe Polaroid Now, een nog makkelijker te gebruiken ‘point and shoot’ direct-klaar ...