Vakantiefilm wordt reisfilm: voorbereiding belangrijk!

Redactie How to Video opnames

Archief Digital Movie 130-2019
Gewone vakantiefilms zijn leuk voor de naaste familie. Wie kijkers echt wil boeien, maakt een reisfilm. De reisfilms van Martin ondersteunen zijn presentaties over diverse landen; Regina vat haar reizen thematisch samen in een muzikaal document. Iets wat kijkers erg waarderen.

Martin op pad, met zijn lichte basisuitrusting

MARTIN IDEMA: HET GAAT OM HET VERHAAL
Na de verkoop van zijn bedrijf in 2005 is Martin Idema met zijn vrouw Renske veel verre reizen gaan maken, vaak met een avontuurlijke inslag. De videocamera ging mee en hij begon zijn opnamen te monteren. Nu geeft Martin presentaties over de landen waar hij is geweest, met zijn reisfilm als ondersteuning.

“In 2000 was ik 25 jaar bij het bedrijf en van het cadeau besloten mijn vrouw Renske en ik een reis naar haar geboorteland Indonesië te maken,” zegt Martin. “Daar op Sumatra heb ik voor het eerst gefilmd. Het was een klein cameraatje dat in mijn binnenzak moest passen, want we kwamen op plekken waar we maar weinig bagage mee naartoe konden meenemen.” De film werd nooit gemonteerd, maar alleen gebruikt om nog eens naar de verschillende plekken en huizen te kijken. Martin en Renske bleven wel reizen.

Magix
Na een aantal reizen en “losse” filmopnamen, begon Martin na een reis naar Flores (een eiland in Indonesië) met monteren.
“Dat was in 2005. We hebben toen een Indonesisch meisje ontmoet, dat we financieel zijn gaan ondersteunen voor haar studie. Die reisopnamen heb ik met Magix gemonteerd en ik kreeg er wel aardigheid in. Helemaal toen we in 2007 weer op Flores waren en de familie van het meisje als welkomstcadeau het enige varken van de familie voor ons slachtte. Dat zijn bijzondere opnamen. In 2008 ben ik vervolgens lid van de AVA geworden, de Arnhemse Video Amateurs.”

De film over Tibet is een film van 45 minuten, waarin de religie en het leven in Tibet centraal staan. Daarnaast heet Martin een kortere versie van 25 minuten gemaakt die vooral over het boeddhisme gaat.

Pinnacle
Bij de AVA leerde Martin met Pinnacle te monteren. “Eerlijk gezegd vind ik Pinnacle een slecht programma, omdat het zo instabiel is. Ik heb indertijd zelfs een speciale computer voor Pinnacle aangeschaft, met veel geheugen, maar het programma loopt vaak vast. Dat werd heel erg met Pinnacle versie 20 en daarom werk ik nu weer met versie 17. Ik denk dat het ook door mij komt, want ik wil snel werken, maar al die vastlopers, dat kan natuurlijk niet. Er zitten genoeg functies in die ik nooit heb uitgeprobeerd, daar zit het probleem niet. Inmiddels kan ik serieus monteren, een mooie film maken, met goed geluid en een voice over.”

Presentaties
Plotseling was er een bibliotheek die Martin vroeg of hij een van zijn reisfilms wilde vertonen. Dat wilde hij wel en nam een wezenlijk besluit.
“Ik wilde mijn film over Ethiopië graag vertonen, maar ik wilde er wel wat bij vertellen. De film gaat over de christelijke gemeenschap daar en dat vraagt om diepgang. En zo heb ik al mijn presentaties ontwikkeld: het gaat om de presentatie, om het verhaal over de cultuur, de geschiedenis, hoe mensen leven en hebben geleefd, over hun leefomgeving en de natuur. De film is in feite een hulpmiddel.”
Die verteldrang van Martin komt voort uit zijn belangstelling voor het vak culturele antropologie dat hij tijdens zijn studie geografie en planologie volgde.
“Culturele antropologie is erg interessant. Het gaat over de levenswijze van volken, de cultuur, over gebruiksvoorwerpen, over het omgaan met de dood enz. Al mijn verhalen zijn dan ook verschillend. Het verhaal bij de reisfilm over Bolivia bijvoorbeeld, gaat over de Inca-cultuur, bij de reisfilm over Sri Lanka vertel ik over de rol van de Nederlanders daar.”

Tibet
Een hele populaire presentatie gaat over Tibet. “Die presentatie en die film vindt men prachtig. Ik vertel over het Tibetaanse boeddhisme en over de veelmannerij in het land, wat nu verboden is. Tibetanen geloven in reïncarnatie en de overledenen worden aan de gieren gevoerd. Het is daar de reguliere manier van ‘begraven’ en hoewel ik het niet heb mogen filmen, vertel ik er wel over.” Inmiddels wordt Martin uitgenodigd door ouderenbonden, plattelandsvrouwen, bibliotheken enz.

Druk
Martin is een documentairespecialist, vindt hij. Hij gunt zich geen tijd om speelfilms te kijken, hij heeft het gewoon te druk. Niet alleen met reizen, monteren en presenteren van films. Hij had tot voor kort veel bestuursfuncties; nu is hij nog voorzitter van de Commissie Cultuurhistorie Rheden-Rozendaal en van de Stichting Vrienden van de Oude Jan, voor het behoud van de cultuurhistorische waarden van het 12e eeuwse Romaanse kerkje van Velp. Ontspannen doet hij op de tennisbaan.
“Ik maak brave documentaires, met soms een routekaart erin.

De film ‘De geheime oorlog’ gaat over de strijd in Laos die deels aan de oorlog in Vietnam vooraf ging. Zelfs het Amerikaanse Congres was niet op de hoogte van deze oorlog en de presidenten Kennedy en Nixon zeiden dat men daar slechts vredelievend bezig was. In Laos vielen meer bommen dan in de hele Tweede Wereldoorlog! Pas in de jaren tachtig is dit bekend geworden.

Op de eerste plaats maak ik de film voor mijzelf en daarna vind ik het mooi om hem te kunnen laten zien. Het is geen familiedocument. Als ik mijn vrouw film, is dat omdat het in de film functioneel is. Ik maak graag iets moois en wil ervan leren.”

Tips
“Bereid je altijd voor,” zegt Martin. “Zo heb ik voor de film over Tibet ook van tevoren bedacht wat ik zou willen zien. Ik lees over een land, kijk waar reisorganisaties heengaan en lees boeken. Ik wil in ieder geval de hoogtepunten zien. Bij het plannen van de reis houd ik er rekening mee dat we filmen en fotograferen. Dus ons tempo ligt laag. Het onderweg zijn zien we als een onderdeel van onze reis. Als je in één dag van A naar B kunt komen, plannen wij doorgaans twee dagen in.”

De tweede tip van Martin is: neem een lokale gids mee. “Zo kom je op plekken die anderen niet zien. En je krijgt dingen voor elkaar die voor toeristen verboden zijn. Ik wist van het bestaan van een liggende Boeddha in Sri Lanka, met 18e eeuwse Delftsblauwe tegeltjes ervoor met afbeeldingen van Nederlandse kinderspelen. Maar daar mocht ik niet filmen, totdat de gids dat voor mij regelde. Gidsen vertellen je dingen die niet in de boeken staan, dat is heel waardevol.”
De film ‘De geheime oorlog’ gaat over de strijd in Vietnam. Beelden van nu wisselt Martin af met historische beelden van toen die hij overal vandaan haalde.
Martin op pad, met zijn lichte basisuitrusting
De film over Tibet is een film van 45 minuten, waarin de religie en het leven in Tibet centraal staan. Daarnaast heet Martin een kortere versie van 25 minuten gemaakt die vooral over het boeddhisme gaat.

REGINA RAM-DE RIDDER: AMERIKAANSE MUZIEK ALS  THEMA
Regina en haar man Jan reizen al dertig jaar door Amerika. Zij hebben inmiddels alle staten bezocht en daar heel veel verschillende films over gemaakt, waarin de Amerikaanse muziek centraal staat. Van het geboortehuis van Elvis tot het festivalterrein van Woodstock.

“We waren al vaak naar Frankrijk op vakantie geweest, toen we in 1989 besloten naar Amerika te gaan,” zegt Regina. “Het is het land waar de muziek vandaan komt, de films, moderne kunst en het land heeft een prachtige natuur. Als fysiotherapeute zette ik een advertentie in een Amerikaans medisch tijdschrift met een oproep voor een woningruil voor de vakantie. Zo kwamen we in Michigan terecht, in het huis van een oudere dame die ook een huis in Florida bezat.” Regina nam voor het eerst een videocamera mee, want video was in opkomst en het was veel goedkoper dan smalfilmen. Het resultaat van vier weken vakantie was een film van 2,5 uur!

Montage
“We namen een videocamera mee, omdat film beter zou vastleggen wat er gebeurt, wat er te zien is, hoe het leven daar is. Ik zag en zie het nog altijd als een grote meerwaarde. Mijn dochter was toen zestien en die heb ik veel gefilmd. Het was een leuke belevenis en het was leuk om de film na afloop terug te zien. Het waren mijn eerste opnamen en je ziet ook nog altijd veel lucht en ook de grond.”
Regina heeft deze film ook nog gemonteerd. Met de camera naast de VHS-recorder. “Gewoon voor de televisie zitten, bij de VHS, inpluggen en monteren. We wilden ook laten zien waar we waren geweest, dus we filmden een autootje dat over de kaart van Amerika reed. We trokken hem aan een touwtje over een kaart in een ringmap over die ringen heen.”

Regina heeft haar film over Route 66 samengevat in een korte versie. Het bekende liedje ‘Route 66’ is daarin het uitgangspunt en bij alle gezongen plaatsnamen monteerde zij beelden uit die plaats en de plaatsnaam.

AVA
In 1994 las Regina een artikel over iemand die een videoclub ging oprichten, de AVA, om beter te filmen en te monteren. Dat wilde zij ook. Later leerde zij monteren met de Casablanca van Macro Systems.
“Mijn films waren wel aardig, maar als ik ze aan anderen wilde laten zien, dan moest de kwaliteit wel omhoog, vond ik. In de periode 1999-2000 ben ik bestuurslid van de Arnhemse Video Amateurs geworden en door omstandigheden ook gelijk voorzitter. Binnen de club legden we de nadruk op zelf filmen en op films maken. Iedereen had en heeft het over monteren, maar daar leggen we nu de nadruk niet meer zo op.”

Amerikaanse muziek
Vanaf die eerste vakantie hebben Regina en haar man Jan altijd films gemaakt. Van hun skivakanties, van de kinderen en kleinkinderen, maar vooral altijd van Amerika en de muzikale geschiedenis van het land.
“Inmiddels is Amerika ons tweede thuis. We keren jaarlijks terug naar Florida en dompelen ons onder in het Amerikaanse leven. De reizen hebben we altijd vanuit Florida ondernomen. Vanuit Florida konden we Atlanta, Nashville en New Orleans makkelijk met de auto bereiken. Later zijn we gaan vliegen. Al onze films gaan over wat we aan Amerikaanse muziek tijdens onze vakanties tegenkomen. Mijn man leeft voor muziek en is gek op alle Amerikaanse muziek vanaf jaren 20. Daarbij is hij erg geïnteresseerd in de herkomst van de blues-, rock- en countrymuziek.”

Thema
Regina: “Omdat mijn man veel van de Amerikaanse muziek weet, heeft hij altijd ideeën. ‘Laten we naar naar Macon gaan, want daar zijn de graven van Duane Allman en Bill Oakley,’ zegt hij dan. Of hij weet dat er bekende opnamestudio’s zijn, zoals de beroemde Fame opnamestudio’s in Muscle Shoals. Ik ga er dan met mijn camera achteraan. We gaan ook naar concerten. Crosby Stills Nash & Young en The Sons of the Pioneers hebben we daar gezien en anders zoeken we de Amerikaanse musici in Europa op, zoals Randy Newman. Het zijn inmiddels te veel filmsom op te noemen. We hebben het geboortehuis van Elvis Presley in Tupelo gefilmd, de Sun Studio en Graceland in Memphis, het Big Pink- huis waar The Band en Bob Dylan muziek hebben gemaakt. Dit huis in de staat New York is overigens ongelooflijk moeilijk te vinden. We waren in Woodstock en op het festivalterrein. We bezochten New York, Nashville en Joshua Tree National Park (bekend van muzikant Gram Parsons).”

De reisfilm van Regina van 2018 gaat wederom over Amerika en de muziek. Over onder andere de Fame-studio’s en de authentieke opname-apparatuur, Hank Williams en de Allman Brothers. Ondersteund met de juiste muziek van de beroemdheden of van de regio.

Vastleggen
Het mooiste van filmen is het vastleggen, vindt Regina. De dingen die vroeger zijn gebeurd.
“Hoe mooi is het om bij bijvoorbeeld een herdenking te zien wat er toen is gebeurd. Zoals bijvoorbeeld de parachutisten in Arnhem in WO II. Ik heb het ook met fotoboeken; zij zijn een deel van je geheugen. Je bekijkt films of foto’s en je weet het weer. Zo heb ik ook altijd mijn kinderen en kleinkinderen gefilmd. Het is zo mooi dat je het allemaal kunt vastleggen.”

Tips
Regina vindt voorbereiding belangrijk en ook leuk om te doen. “We plannen onze reis altijd rondom een muzikale geschiedenis en dat bereid ik dan ook met plezier voor. Ik lees dan boekjes, zoek naar legendes, haal informatie uit de Rock & Roll Traveler USA en uit de Rock & Roll Road Trip. Als je daar rondrijdt, kom je ook weer van alles tegen. Zo bleek Robert Johnson zelfs op drie(!) plekken begraven te zijn. Mensen vertellen je dan de geruchten: dat daar een jaloerse vrouw achter zat. De grote bril op de plek waar het vliegtuig van Buddy Holly neerstortte, was een grote verrassing. En dan blijkt ook de zaal, waar hij in 1959 zijn laatste concert gaf, nog altijd precies in dezelfde staat als toen te zijn.”

Pieter Reintjes (Video College)

 

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
Roland V-8HD HD Video Switcher: Compact & draagbaar
Archief Digital Movie 131-2020 Roland heeft het debuut aangekondigd van de V-8HD HD Video Switcher: ...