Varend Erfgoed: de maritieme glorie van weleer

Redactie How to Video opnames

Archief Digital Movie 143-2022
Nederland is al eeuwenlang een varende natie. Dit zowel op de binnenwateren, in de zeearmen, als op volle zee. Van deze nautische historie is verrassend veel intact en vaak ook nog werkend varend erfgoed overgebleven. Zeilschepen, stoomboten, werkende machinerie kranen en havenentourage. Daar vallen heel boeiende en leuke videoreportages en -film mee te maken. Geschikte locaties en/of historische havens zijn vrijwel altijd wel in de buurt.

Volgens Wikipedia rekent men tot varend of nautisch erfgoed schepen, boten en drijvende inrichtingen met inbegrip van hun uitrusting en van hun voorstuwingsmiddelen waarvan het behoud van algemeen belang is wegens hun historische, wetenschappelijke, industrieel-archeologische of andere sociaal-culturele waarde. In feite een onderdeel van het mobiele erfgoed van monumentenzorg net zoals historische treinen, automobielen en vliegtuigen.
Schepen die zijn ingeschreven in het Register Varend Erfgoed Nederland van de Federatie Varend Erfgoed Nederland, (voormalig Nationaal Register Varende Monumenten) worden aangeduid als varend monument.

Federatie Varend Erfgoed Nederland
Nederland heeft de grootste collectie Varend Erfgoed ter wereld. De vloot is authentiek, goed onderhouden en uniek. Nationaal en internationaal staat deze vloot in hoog aanzien.
De historische vloot bestaat uit allerlei typen schepen, zoals stoom- en motorsleepboten, klippers en tjalken, zeilwherry’s, reddingboten, kotters, Langedijkers en akkerschuiten, rond- en platbodems, hoogaarzen en botters, bakdekkers en zalmschouwen om er maar een paar te noemen. De Nederlandse historische vloot is dan ook een heel belangrijk deel van ons nationale erfgoed: het is ons Nederlands Varend Erfgoed.
Behalve het registreren, faciliteren en beheer van schepen organiseert de FVEN ook maritieme evenementen. Meer informatie vind je op www.fven.nl/fven-informatie/

Aan wal
Nederland kent tal van historische havens. Vaak gekoppeld aan jacht- en binnenvaarthavens. In een aantal gevallen zoals bijvoorbeeld Enkhuizen leggen daar ook historische veer- en rondvaartdiensten aan. Daarnaast tref je ook langs kanalen in steden varend erfgoed aan.
Vanaf de wal valt er al veel te zien. Zowel overzichten als boeiende details. Goed te combineren met de entourage van de havens. Tijdens maritieme evenementen valt er extra te zien en zijn meerdere schepen ook toegankelijk. Een zoomlens met een breed bereik dekt de overzichten en details. Bij overzichten en wolkenluchten is een flink groothoekobjectief gewenst.

Aan boord
Het betreden, met toestemming van de schipper/eigenaar, vormt een beleving op zich. Nu kan de camera zich verdiepen in de uitrusting, inrichting en het leven aan boord.
Leuk en interessant is het commentaar van de schipper en stuurman. Die zijn regelmatig heel enthousiast bij het uitleggen van de werking/uitrusting en de historie van hun schip. Denk bij interviews in de buitenlucht aan een windkap. Anders kan de water- of zeebries de audio aardig verstoren tot geheel bederven. Daar het doorgaans nogal krap op de historische schuit is verdient een flink groothoekobjectief de voorkeur.

Varend
Vanuit de optiek van jouw videofilm over maritiem erfgoed zijn er drie mogelijkheden. Meevaren, er achteraan/langsvaren en vanaf de wal varende schepen opnemen. Dat vanaf de wal is een kwestie van een stevig objectief en voldoende zoombereik. Goede mogelijkheden bieden ook bruggen en sluizen.
Staat de camera zelf op een boot dan is een goede (optische) beeldstabilisatie toch wel zeer wenselijk. Anders worden de kijkers thuis straks nog zeeziek van het gehobbel en gedein. Let op overslaand water (spatwaterdicht plus zonnekap of een regenhoes inzetten) en de eigen veiligheid. Wat dat laatste betreft zijn het overboord vallen of een zwaaiende zeilboom tegen het hoofd niet ondenkbeeldig.
Er zijn diverse toeristische en ook reguliere historische vaarten waarop je (ten betaling) kunt aanmonsteren.

Historie
Varend erfgoed heeft een boeiende historie. Zoals gezegd kan je daar de bemanning in een commentaar/voice-over daarover laten vertellen. Een andere mogelijkheid vormen maritieme musea. Die zijn er van klein tot groot. Bijvoorbeeld het Zuiderzeemuseum.
Uiteraard kan je ook zelf op internet of in boeken en tijdschriften over maritieme historie veel informatie en oude foto’s, schilderijen of documenten vinden. Die passen mooi als ondersteuning van het filmisch verhaal en als inserts in de videofilm.

Voorbeelden van historische havens in Nederland (bron Wikipedia)
• Amsterdam, Museumhaven Amsterdam
• Den Helder, de oude Rijkswerf Willemsoord
• Gouda, Museumhaven Gouda
• Hoorn, ligplaatsen voor circa tien historische vissers- en vrachtschepen
• Kerkdriel, in Recreatiegebied De Zandmeren
• Leeuwarden, zowel de Museumhaven als in de reguliere havens
• Leiden, Museumhaven Kort Galgewater
• Maassluis, de haven bij het Nationaal Sleepvaart Museum
• Rotterdam, Havenmuseum en Veerhaven
• Spakenburg De Oude Haven
• Tilburg, Winterligplaatsen in de Piushaven
• Utrecht, Veilinghaven met zestien ligplaatsen
• Winschoten, Tramhaven Winschoten
• Zierikzee, Museumhaven Zeeland
• Zutphen, Museumhaven Zutphen

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Check Also
Benro GH2F: opvouwbare schommelkop 
Bij het gebruik van een grote telelens is een schommelkop voor veel fotografen een onmisbaar ...