Vier creatieve glaswerkjes: een leuke nieuwe uitdaging

Redactie How to Video opnames

Archief Digital Movie 141-2021
In dit ideeartikel een aantal creatieve lenzen en optische hulpmiddelen om verrassende beelden en effecten te verkrijgen. Het gaat om een glazen fotobol, een supermacro-objectief, een multi-image-filter en een lensbaby. Alle vier zijn geschikt voor zowel video als foto en vormen een leuke nieuwe uitdaging voor de hobbyist.


De glazen fotobol of -bal is kristalhelder en doorzichtig. Het is echter geen toekomst voorspellende kristallenbol maar een creatief optisch instrument voor het scheppen van een geheel nieuwe opnamedimensie voor video en foto. Wat doet nu zo’n glazenbal met de opname? Als je de bol op ooghoogte c.q. precies voor de opnamelens houdt dan splitst deze het beeld en/of keert deze de beeldwereld om. Onder wordt boven en omgekeerd. De bol staat zelf in de scene waardoor het omgevende landschap wel normaal wordt weergegeven. Je kunt de omgeving echter ook onscherp houden. Je kunt de bol ook van opzij of van boven foto/videograferen en zowel buiten als in de studio gebruiken. Extra mogelijkheden ontstaan bij aanwezige reflecties.
Natuurlijk gaat het allemaal niet vanzelf. Het blijft een kwestie van oefenen en de juiste onderwerpen zien. Bij foto is het shot in een keer af. Bij video kan je gebruik maken van de beweging van objecten in de bol, spelen met lichtval of lampjes en overdrijvende wolken.
De scherpstelling gaat bij voorkeur met de hand. Met een wat grotere diafragmaopening (lager f-getal) krijg je een aangename onscherpte (de scherptediepte neemt af) en komen weerspiegelingen beter tot hun recht. De fotobal zelf houdt je gewoon in de hand of plaatst deze op een standaardje. Met de camera op statief blijft deze precies op de juiste plek staan.
Glazen fotobollen zijn in meerdere afmetingen te koop. Begin met een middenmaatje. Berg de fotobol bij transport altijd goed op in een beschermend tasje en voorkom stoten, krassen of vallen tijdens het gebruik. Glazen fotobollen zijn al verkrijgbaar vanaf enkele tientjes doch let altijd op de zuiverheid/helderheid van het glas!

Mitakon 20 mm 4,5 maal supermacrolens
Normaliter fotografeer je in het macrobereik ergens tussen ¼ en 1:1 ware grootte. De Zhongyi Mitakon 20 mm supermacrolens gaat echter nog een flinke stap verder: Die vergroot tussen de 4-4,5 ware grootte. En daar vallen adembenemende macro-opnamen mee te maken.
Het gaat om een volledig handmatig objectief dat je alleen voor macroshots kunt gebruiken. De beschikbare instelmogelijkheden zijn de vergroting van 4-4,5 maal (tevens de scherpstelling) en het diafragma. Je koopt deze Mitakon in de vatting voor de eigen systeem- of spiegelreflexcamera (de gangbare zijn leverbaar, een voor video de Canon EF-vatting) en zet de body vervolgens op diafragmavoorkeuze (A) of geheel handmatig. Je kunt bijna niet zonder statief werken en een zogenaamde macroslider voor het nauwkeurig kunnen verplaatsen van de body is heel welkom. Ook het onderwerp mag natuurlijk niet bewegen.
Door de geringe opname-afstand (begin met 4 cm) en optische bouw heeft deze supermacrolens veel licht nodig. Je hebt hiervoor meerdere opties: De ISO-waarde flink verhogen, een foto/videolamp er bovenop of er naast zetten en een ringflitser/verlichting plaatsen. Er is een slechts driebladig diafragma aan boord en dat betekent uitkijken met de driehoekige Bokeh in de achtergrond.
Het kost enige tijd om te leren omgaan met deze Zhongyi supermacro maar daarna zijn de resultaten er ook naar. De 20 mm-versie is vriendelijk geprijsd voor nog geen € 200, (tweedehands de helft). Er is ook een f2.8 1-5 maal 85 mm, de Creator, waarmee je meer afstand kunt houden tot het onderwerp voor € 500,-.

Multi-image-lens
Voorzetlenzen die meervoudige beelden creëren worden multi-image-lens of prismafilters genoemd. Je bevestigt deze optiekjes voor een lichte groothoek of standaardobjectief. Naar keuze van het aantal lensfacetten ontstaan er dan bijvoorbeeld 2, 3, 4, 5 of 9 beelden. Er zijn ook combinaties met een centraalbeeld en een aantal omringende beelden. Je kunt met zo’n multi-image-filter heel aardige effecten bereiken. Bijvoorbeeld op drukke gelegenheden, bij verkeer, architectuur, veel lichtjes en kunstzinnige of surrealistische composities. Bij video is het interessant om het multi-image-filter tijdens de opname te roteren. Daarbij ontstaat een wervelend of duizelend makend effect. Multi-image-lensfilters zijn in diverse maten en prijs & kwaliteitsklassen verkrijgbaar. Met een verloopring kan je hetzelfde filter op meerdere objectieven gebruiken.

Lensbaby
Eens lensbaby of optical swap-systeem is een combinatie van een lens, flexibele constructie om het scherpstelgebied creatief te verplaatsen en inlegdiafragma’s of vormen. Het verlegbare scherpstelgebied heet de sweet spot. De vorm is een cirkel of gebogen en de afmetingen zijn klein. Het ingelegde diafragma bepaalt de afmetingen van de sweet spot. Daarom heen ontstaat een dromerige Bokeh-sfeer. De scherptediepte varieert met de grootte van het ingelegde diafragma. Er is een breed gebied van een zeer kleine sweet spot met weinig scherptediepte en een groot scherpstelgebied en veel scherptediepte. Er is een breed aanbod van lensbaby’s in allerlei creatieve vormen, constructies en prijsklassen. Beneden de € 100,- heb je echt al iets leuks. Bij video kan je de sweet spot tijdens de opname ook door het beeld bewegen. Ook het gebruik van een lensbaby vergt de nodige inspiratie en oefening. Maar afkijken mag. Er zijn tal van voorbeelden en instructiefilmpjes te vinden.

Ulco Schuurmans

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Check Also
Fujinon XF 70-300 mm F/4-5.6 R LM OIS WR: hoogwaardige compacte telezoom
Archief Digital Movie 141-2021 Een 70-300 mm zoomobjectief vormt een welkome aanvulling op standaard zoomlenzen ...