ZOOM R16 Recorder gedeelte

ZOOM R16 – Geluid bij multicamregistratie

Redactie Accessoires Geluid Reviews

Onder de noemer kunst & cultuur wordt in Nederland heel veel opgetreden en gepresenteerd. Heel veel groepen nemen, ter eigen lering en vermaak, hun optredens op. De aanpak varieert van een één-cameraopstelling tot een registratie via meerdere camera’s. In de regel is er niet al te veel aandacht voor het geluid. Er zit immers een microfoon op de camera die naar keuze het geluid in stereo of 5.1 Dolby Surround kan vastleggen. Achteraf vallen de geluidskwaliteit en de verstaanbaarheid behoorlijk tegen en zit de opname vol met bijgeluiden, zoals kuchen, hoesten, ritselen en kletsen. Henk Dijkstra, een groot liefhebber van amateurkunst, onderzocht hoe dit beter kan. Hij bekijkt uitgebreid de ZOOM R16.

Live registratie

Zoom R16 overzichtMet meerdere camera’s een voorstelling of concert vastleggen is technisch geen groot probleem. Dankzij het digitale tijdperk lopen camcorders onderling synchroon. Belangrijk is vooraf te weten hoe het toneelbeeld er tijdens de voorstelling ‘uit ziet’. Theaterbelichting is iets heel anders dan videostudiobelichting en beide fenomenen hebben een soort haat-liefdeverhouding. Theaterbelichting is afgestemd op het menselijk oog; videobelichting is afgestemd op het oog van de camera. De cameraposities zijn een ander punt. Als we uitgaan van een opstelling met drie camera’s, kies dan voor een totaalcamera middenachter in de zaal, een half-totaalcamera ergens schuinlinks of rechts aan de zijkant halverwege de zaal en een close-upcamera naast de totaalcamera. De close-upcamera volgt de actie. De totaal- en half-totaalcamera hoeven niet bemand te zijn. De meeste montagepakketten beschikken over de optie ‘Multicam Editing’ en dat komt nu dus goed van pas. In de multicammontage is er dus de keuze uit de verschillende camerastandpunten waarvoor we dus rustig de tijd hebben om de juiste beelden te kiezen. Bij het geluid liggen die zaken wat gecompliceerder, dit moet eigenlijk direct live afgemixed en in een van camera’s ingevoerd worden. Tenzij we een multitrack audioregistratie maken, dan kunnen we het geluid ook achteraf in alle rust in de tijdlijn afmixen.

ZOOM R16

Zoom R16 SD kaartslotHet Japanse merk ZOOM kennen we van handige compacte, digitale audiorecorders. ZOOM heeft echter nog veel meer te bieden. De redactie ontving de ZOOM R16 voor een praktijktest. De ZOOM R16 laat zich het best omschrijven als een ‘compact audiomengpaneel met opnamemogelijkheden’. Daarnaast kunnen we de R16 ook als externe geluidskaart inzetten en in combinatie met de juiste software als device controller. In deze uitgave concentreren we ons op het multitrack opnamegedeelte in relatie tot onze multicam videoregistratie. De ZOOM R16 wordt geleverd inclusief netadapter, 2 GB SD-geheugenkaartje, het audiosoftwarepakket Cubase LE AI en de Engelstalige handleidingen.

Digital Recording

De ZOOM 16R is een 16-kanaals, digitale audiorecorder die met zijn afmetingen van 370x240x55 mm en een gewicht van 2200  gram inclusief batterijen beslist het predicaat draagbaar mag hebben. Van de 16 sporen kunnen er 8 gelijktijdig worden opgenomen. De lay-out is overzichtelijk met links de faders, de LED VU-meters en draaiknoppen. Naast de LED VU-meters zit rechts een klein LCD-scherm waarop het instelmenu zichtbaar kan zijn. Rechts de bediening voor het recorder/playergedeelte. Op de linker en rechter bovenzijde zijn twee handgrepen gemonteerd. In deze handgrepen zitten tevens de beide condensatormicrofoons ingebouwd, input 7 en 8. In de voorzijde zitten acht gecombineerde XLR/TSR-ingangen, een regelbare hoofdtelefoonuitgang, de regelbare linker en rechter totaaluitgang, de aan/uit-schakelaar en de aansluiting voor de meegeleverde netadapter. In de rechterzijkant zit het SD-kaartslot achter een klepje dat we met een schroefje kunnen borgen en de twee USB-aansluitingen met de opschriften ‘Host’ en ‘Device’. Via ‘Host’ kunnen we een USB-stick of externe harddisk aansluiten. De ‘Device’-aansluiting is bedoeld om de R16 als externe geluidskaart in te zetten in combinatie met de pc. De R16 wordt via deze laatste aansluiting ook van spanning voorzien.

Live recording

Zoom R16 Gecombineerde XLR_TSR ingangenIn onze praktijkopstelling hebben we gekozen om op zes kanalen op te nemen. Kanaal 1 & 2 slaan we in de live-opname over. Kanaal 3 wijzen we toe aan een dynamische solo zangmicrofoon, kanaal 4 aan de draadloze presentatiemicrofoon, kanaal 5 & 6 als overhead voor het koor via twee condensatormicrofoons met op de R16 de phantoomvoeding ingeschakeld. De ingebouwde microfoons op de kanalen 7 & 8 gebruiken we voor het applaus en de sfeergeluiden uit de zaal. Het inzingen en de repetitie gebruiken we om de niveaus voor de verschillende kanalen in te regelen. We zijn hierbij aan de voorzichtige kant met de modulatie en laten de VU-meters niet tot de -10 dB komen. Dit om later tijdens het concert overmodulatie te voorkomen. Overmodulatie bij digitaal opnemen leidt onherroepelijk tot vervormingen in het geluid die bijna niet te repareren zijn. Bij het afmixen hebben we zo nog voldoende ‘headroom’ om te kunnen mixen. Net voor aanvang van het concert straten we de camera’s en de R16. Dit kan echter pas als we op de R16 een nieuw project hebben aangemaakt. Als de beeld- en geluidopname loopt, geeft de dirigent luid en duidelijk een klap in zijn handen. Dit is het synchroonpunt voor beeld en geluid. In de pauze onderbreken we de opname en maken we op de R16 een nieuw project aan en herhalen we de synchroonklap voor het concert na de pauze. Aan het einde van het concert hebben we na het onderbreken van de opname vier SD-kaartjes. Drie stuks met elk beeld en geluid uit de verschillende camera’s en een SD-kaartje met zes monosporen geluid.

Montage

Zoom R16 Ingebouwde microfoon linksDe beelden monteren we via ‘Multicam’ in Edius. Voor de geluidsmontage zijn er twee opties. We mixen het geluid af in stereo op de R16 door de tracks 3 t/m 8 in de juiste onderlinge verhoudingen samen te voegen op de tracks 1 & 2. Dit kan enkel in real-time en er is vereist dat we de muziek voldoende kennen om de juiste fader op het juiste moment in te schuiven. Op de R16 is het verder mogelijk elk kanaal afzonderlijk te pannen, een EQ toe te passen of effecten per kanaal toe te voegen. Zo kunnen we tot op het beeldje nauwkeurig aan het geluid werken en de juiste onderlinge afstemming bepalen middels de ‘rubber band’ in de verschillende sporen op de tijdlijn.

Conclusie

De ZOOM R16 heeft de hobbyfilmer veel meer te bieden dan zo op het eerste gezicht lijkt. Het gemak om achteraf het juiste geluidskanaal te kunnen kiezen en op welk niveau, biedt dezelfde voordelen als de camerakeuze in de multicammontage. Zo kunnen we relaxed aan de beeld- en geluidmontage werken zonder de druk van een live-voorstelling. We kunnen ook zonder probleem de acht monosporen via de R16 afmixen naar stereo links en rechts. Met de R16 kunnen we dus gelijktijdig afspelen en opnemen. Hierbij kunnen we ook diverse effecten toevoegen en exact bepalen hoe het stereo-geluidsbeeld na de mix klinkt. Technisch voldoet de R16 meer dan uitstekend als extra gereedschap bij multicamregistraties. Ook als digitale audiorecorder staat deze ZOOM zijn mannetje. De R16 heeft echter nog een aantal talenten die vooral amateurmusici zullen aanspreken. Denk aan het spoor-voor-spoor opnemen van allerlei instrumenten of het inzingen ervan terwijl we de begeleiding op hoofdtelefoon of via een extra stel monitor speakers terug kunnen luisteren. Ook als externe geluidskaart voldoet de R16 uitstekend en de kwaliteit is hierbij duidelijk beter dan het geluid van de geïntegreerde on-board pc-geluidskaart. Wel hadden wij, binnen Windows 7 Ultimate 64 bit, bij herhaling problemen met de R16-driver. Dat de R16 maar over twee kanalen met phantoomvoeding beschikt is een beetje aan de karige kant. We moeten vóór de opname grondig nadenken over het microfoonplan. Maar, nemen we de prijs die we voor dit multitalent moeten betalen mee in ons eindoordeel, dan blijkt de ZOOM R16 een goede investering voor elke filmer die over een goede digitale audiorecorder met vele extra geluidsmogelijkheden wil beschikken.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Check Also
De Samsung UE85HU7500 heeft een adviesprijs van 9.999 Euro
Samsung komt met 7000-serie UHD
Samsung introduceert weer een hele serie nieuwe UHD tv’s. De nieuwe 7500 serie met UHD-panelen ...